Siyaset gündemden düAYmez

Kerry'nin gaf olarak mA� yoksa Temsilciler Meclisia��nden destek bulamayacaAYA� anlaAYA�lan Obama'yA� kurtarmak iA�in mi sA�ylediAYi belli olmayan sA�zlerin Ruslar tarafA�ndan derhal kullanA�lmasA�nA�n ardından, Suriye sorunu bir süre iA�in halA� altA�na A�ekilecektir.

Ancak A�nümüzde ciddi bir siyasi takvim olmayA� sürdürüyor:

A�talya'da Berlusconi'nin kaderini netleAYtirecek gA�rüAYmeler sürüyor. Bu yazA� yazA�ldA�AYA� sA�rada Berlusconia��nin bir video mesajA� yayA�nlayarak her durumda hükümete desteAYini sürdüreceAYini aA�A�klayacaAYA� konuAYuluyordu. Aksi bir durumda A�talya siyaseti ciddi anlamda karA�AYabilir.

Zaten son 2 haftada A�talyan bonolarA�nA�n getiri olarak A�spanyol bonolarA�nA� aAYmasA�nA�n temelinde de bu korku var.

ABD'de bütA�e ve borA�lanma limiti konularA� teorik olarak eylül sonu ve ekim ortasA�na kadar halledilmeli. ABD zaten MayA�s ayA�nda 16.7 trilyon dolarlA�k limiti doldurmuAYtu. Ancak ek A�nlemlerle, CR uygulamasA� sayesinde operasyonel haldeydi. Bakan Lew Ekim ortasA�nda eldekiA�imkanlarA�n biteceAYini aA�A�kladA�. 2014 seA�imleri nedeni ile bu kez çok daha zor geA�ecek bir tavan tartA�AYmasA� sA�z konusu. BütA�ede ise 85 milyar dolarlA�k otomatik kesintilerin iA�eriAYi ile ilgili kavgalar baAYta olmak üzere Obamacare vs. ciddi tartA�AYma konusu. 22 Eylül'de Almanya'da secimler yapA�lacak. Anketlerde Merkel yani CDU/CSU ve FDP 45% civarA�nda A�nde gA�rünüyor. Ancak SPD/YeAYillerA� 36% ve komünist eAYilimli Linte 8% ile yani 44% ile hemen arkasA�nda. Merkel'in tanA�mA� ile kA�zA�l-kA�zA�l-yeAYil koalisyona karAYA� saflar sA�kA� tutulmalA�. Ancak SPD Linke ile koalisyona çok sA�cak bakmadA�AYA�nA� sA�ylüyor (A�rneAYin NATO'dan A�A�kmak gibi talepleri var).

Merkel'in kaygA� duymasA�nA�n bir nedeni ile yeni kurulan ve AYu anda mecliste olmayan AfD (Almanya iA�in alternatif) partisi. Parti 4% civarA�nda ve 5% oy alabilirse meclise girecek. Bu durumda Merkel hükümet kurmak iA�in SPD'ye bile ihtiyaA� duyabilir ki, baAYbakan olarak kalA�r ancak zor bir koalisyon olur. BazA� analistler SPDa��nin ilk baAYta CDU ile koalisyon kurabileceAYini ancak daha sonra eyalet bazA�nda gA�rünen A�rneklerde olduAYu gibi sol bir hükümet veya azA�nlA�k hükümetine geA�mek isteyebileceAYini sA�ylüyor. AfD'nin tabanA� aslA�nda Merkel'in tabanA� ile aynA� ancak anti Euro daha doAYrusu anti bail out (ülkeleri/bankalarA� kurtarma operasyonu) kesimin ayrA�lmasA�ndan oluAYuyor.

Merkel bunu bildiAYi iA�in konuAYmalarA�nda hep KKY koalisyonunun enselerinde olduAYunu sA�ylüyor. A�zellikle Almanya seA�imleri nedeni ile FOMC sonrasA� parite ne olur sorusunu cevaplamak zor. Zira kiminle konuAYsanA�z Avrupa'da her AYey Alman secimler nedeni ile ertelenmiAY durumda,sonrasA�nda masaya konulacak diyor.

Azant Manukyan

Müdür | Uluslararası Piyasalar

zp8497586rq

Kahraman Merkez küresel dalgaya karşı…

Geçtiğimiz haftaya  gelişmekte olan ülke piyasalarındaki sert satış dalgasına rağmen Merkez Bankası Başkanı Erdem Başçı’nın para politikasında ilave sıkılaşmaya gitmeyecekleri ve Başkan Obama’nın kimyasal silah kullanan Esat hükümetine askeri müdahale yapacakları açıklamaları damgasını vurdu.

Küresel risklerin artması nedeniyle gelişmekte olan ülkelerdeki yatırımlarından daha yüksek getiri talep eden yatırımcılar Başkan Başçı’nın para politikasında ilave sıkılaşmaya gitmeyecekleri ve mevcut faiz seviyesinin Türk lirasının dolara karşı sene sonunda 1,92 seviyesine yükselmesi için yeterli olduğu açıklamasına sert bir satış dalgası ile cevap verdi.

Başkan Obama’nın kimyasal silah kullandığı gerekçesiyle Suriye’ye askeri müdahale yapacakları açıklaması piyasalardaki tedirginliğin daha da artmasına neden oldu. Petrol fiyatları (Brent) 115 doları geçerken Brezilya, Endonesya, Güney Afrika, Hindistan ve Türkiye gibi dış kaynak ihtiyacı yüksek ülkelerde 2011 sonbaharındaki Avro borç krizinden bugüne görülen en sert satış dalgası yaşandı.

Türk lirası dolara karşı 2.0’daki desteğini kırarak tarihi olarak gördüğü en düşük seviye olan 2,06 civarında dengelenirken, 10 yıllık tahviller 10,7 seviyesine kadar yükseldi, Borsa İstanbul 2012 yılındaki kazancının büyük kısmını vererek 65,000 seviyesinin altına geriledi.

Merkez Bankası’nın giderek sertleşen küresel dalgaya rağmen faiz oranlarında şok bir artışa gitmemesinin nedenini anlayabiliyoruz. Ekonomik büyümede sert bir inişin banka bilançolarında ve toplumsal dinamiklerde yapacağı tahribatı gören Merkez Bankası şok faiz artışıyla ekonomiyi vurmaktan kaçınıyor. Para politikası bize göre çok daha sıkı olan Brezilya, Hindistan ve Endonezya piyasalarındaki kayıpların bizden pek farklı olmaması Merkez Bankası’nın uyguladığı politikayı  destekliyor.

Peki tamam anladık… Bundan sonra ne olacak? Bir yanda FED dalgası diğer cephede Suriye şoku ile boğuşan piyasalarda gözler bu hafta Merkez Bankası’na kilitlenmiş durumda. Fonlama faizlerinin normal günlerde %6.75 ek sıkılastırma günlerinde ise %7.75 de kalacagını belirten ve şok faiz silahını masadan kaldıran Başçı’nın Türk lirasındaki değer kaybını kontrol altına almak için ne yapacağı merak ediliyor.

23 Ağustos itibariyle Merkez Bankası’nın döviz rezervleri 129 milyar dolar, altın hariç brüt rezerv büyüklüğü 109 milyar dolar, kullanabilir net rezerv büyüklüğü 40 milyar dolar düzeyinde. Mevcut rezerv büyüklüğü Merkez Bankası’nın agresif dolar satarak piyasalara müdahale etme gücünü sınırlıyor.

Son bir ay boyunca gerek Türkiye’de gerekse Hindistan, Endonezya gibi ülkelerde merkez bankaları’nın müdahalelerine rağmen yaşanan kayıplar döviz satışının pek işe yaramadığını gösteriyor. Küresel yatırımcı küçük havuzdaki büyük balık gibi ne çıkabiliyor ne de rahat duruyor.

Merkez Bankası’nın Mayıs ortasından bugüne kadar 8 milyar dolarlık döviz satmasına rağmen Türk lirası dolara karşı 2,05 seviyesine zayıfladı. 2011 yılından bugüne Türk lirası devlet tahvili piyasasına 40 milyar dolara yakın para girmesi döviz satışıyla piyasaların rahatlamasının mümkün olmadığını gösteriyor.

Bizim beklentimiz Merkez Bankası’nın döviz satarak rezervlerini ve kredibilitesini tüketmek yerine Brezilya Merkez Bankası gibi swap ve repo yoluyla  veya daha önce kullandığı döviz depolar yoluyla  piyasaların döviz talebini karşılayacağı yönünde. Bu sayede piyasalar ellerindeki devlet tahvillerini kullanarak döviz  temin ederken Merkez Bankası’nın döviz  rezervleri değişmeyecek.

Alınacak önlemler ne derece işe yarayacak? Türkiye’deki pozisyonunu her ne pahasına olursa olsun azaltmak isteyen isteyen küresel yatırımcıların derdine Merkez Bankası’nın ilacı deva olmayacak. Ama yüksek döviz borcu nedeniyle korkulu rüya gören Türk şirketleri bu sayede kısa vadeli borçlarını öteleyebilmek için zaman  kazanacak.

Merkez Bankası’nın ilacı derman olacak mı? Bu sorunun cevabı küresel şokun şiddetine ve süresine bağlı olarak belirlenecek. Küresel dalgaların zaman içinde sakinleştiği bir senaryoda Merkez Bankası’nı faizleri artırmadığı için alkışlayacağız. Küresel dalgaların tsunamiye döndüğü bir senaryoda ise faiz artıran ülkelerin durumunun  çok da farklı olmadığını göreceğiz.

Serhat Gürleyen, CFA

Direktör | Araştırma