Kördüğüm sandıkta mı çözülecek Meclis’te mi?

ysk-secim-sandik-gorevlileri

Eylül ve ekim ayında yapılan anketler ve Mutsuzluk Endeksi modelimiz kasım başında yapılacak erken genel seçimlerin Meclis’teki parçalı yapıyı değiştirmeyeceğine işaret ediyor. Seçmenin siyasi tercihinde önemli değişikliklere yol açacak olağanüstü gelişmeler yaşanmazsa haziran seçimlerinde olduğu gibi parçalı bir Meclis yapısı ile karşı karşıya kalacağız.

Fırtına mevsimi devam ediyor

Fırtına mevsimi devam ediyor

Türkiye piyasaları dışarıdan ve içeriden gelen şoklarla ağustos ayında savruldu. Bir yanda Çin ve ABD ekonomilerinden gelen yavaşlama sinyallerinin vurduğu küresel risk iştahı, diğer yanda jeopolitik risklerin ve iç savaş tehlikesinin arttığı bir ortamda ortaya çıkan seçim sarmalı endişesi piyasaları dalgalandırdı. Petrol fiyatlarındaki gerileme ve Fed’in faiz artırma beklentisinin ötelenmesi piyasalardaki satışın bir çöküşe dönüşmesini engelledi.

Cin lambadan çıktı 
Şangay borsasından başlayarak küresel piyasalara yayılan satış dalgası Çin’in ekonomik ve finansal bir krize girmesinden değil büyümedeki sert iniş tehlikesi karşısında ekonomi yönetiminin kur savaşı başlatacağı endişesinden kaynaklanıyor. Dolara karşı parasını nominal olarak bir bant işinde tutan Çin uzun zamandır bölge için bir istikrar kaynağı oldu. Çin’in para ve kur politikasını değiştirmesi dış ticaret ortaklarıyla kur savaşı başlatabilir.

Ekonomi yönetiminin yapabilecekleri sınırlı 
Ekonomi yönetiminin aldığı önlemler Çin ekonomisindeki yavaşlamanın şiddetini azaltacak. Ancak ihtiyaç fazlası kapasite ve yüksek finansal kaldıraç orta vadede büyümeyi baskılamaya devam edecek. Çin hükümetinin büyümeyi uyarmak için faizleri düşürerek parasına değer kaybettirmesi Çin’e mal satan ve Çin ile rekabet eden ülkeleri olumsuz etkileyecek.

Küresel büyümede yön aşağı 
İktisadi büyüklüğüne göre Çin’in küresel piyasalardan aldığı pay çok sınırlı. Dolayısıyla Çin’den dünyaya yayılacak bir finansal kriz söz konusu değil. Çin ekonomisinin küresel büyüme üzerindeki etkisi ağırlıklı olarak ithalat kanalından gerçekleşiyor. Çin’in ithalatının %29’unu hammadde alımları, %26’sını sermaye malları oluşturuyor. Ekonomideki yavaşlama hammadde talebini baskılayarak emtia üretici ülkeleri (Brezilya, Rusya, Avustralya, Orta Doğu, Afrika), yatırımları azaltarak sermaye malı ihracat eden ülkeleri (Almanya ve Japonya) vuruyor.

Çin’in yavaşlaması ve parasına değer kaybettirmesi küresel büyümeyi aşağı çekecek ve dünyadaki dezenfl asyonist süreci destekleyecek. Yaşanmakta olan devalüasyon baskısı nedeniyle gelişmekte olan ülkelerde bu etki daha sınırlı olacak. Zaten deflasyon tehdidi ile uğraşan gelişmiş ülkelerde bu etki para politikasının daha uzun süre genişleyici olmasına neden olacak.

Küresel sermaye gelişmekte olan ülkelerden kaçıyor 
Çin’e emtia satan ve / veya küresel büyümeye duyarlı gelişmekte olan ülkeleri sonbahar aylarında zorlu bir konjonktür bekliyor. Gelişmekte olan ülkelerle büyüme farklarının azalması sermaye çıkışı yoluyla döviz kurunu baskılayarak bu ülkelerin finansal koşulların sıkılaştığı, enflasyonun yükseldiği ve büyümenin yavaşladığı kendi kendini besleyen olumsuz bir sarmala girmesine yol açacak.

Türkiye için ehvenişer bir durum 
Çin’in büyümesinin yavaşlaması ve dünyaya deflasyon ihraç etmesi Türkiye için ehvenişer bir gelişme. Çin’in büyümesinin yavaşlaması cari dengeyi desteleyerek Türkiye’yi destekleyecek. Çin’den yayılan defl asyonist etki ise düşük emtia fiyatları ve ucuz ihraç mallarıyla gelişmiş ülkelerin para politikasının normale dönüş sürecini geciktirerek, Türkiye gibi yabancı tasarrufa ihtiyacı olan ülkeleri olumlu etkileyecek.

Reel ekonomi küresel dalgalara karşı duyarlı 
Son yıllarda elde edilen kazanımlara rağmen Türkiye piyasaları yüksek finansman ihtiyacı nedeniyle risk iştahındaki olası bir bozulma karşısında kırılgan durumda. 2013 Fed dalgasında finansal dalgalanmanın reel ekonomi üzerindeki etkisi sınırlı olmuştu. Yeniden seçime gidilmesi, sınırlarımızda devam eden iç savaş, Rusya’daki küçülme ve artan terör eylemleri ile boğuşan, yüksek döviz açığı olan Türkiye’nin olası bir Fed şokundan 2013 yılına göre daha olumsuz etkileneceğine inanıyoruz. Bu nedenle 2015 – 2016 yıllarında ekonominin %2,5 civarında mütevazi bir hızla büyüyeceğini tahmin ediyoruz.

Serhat Gürleyen, CFA

Direktör | Araştırma

Fırtına mevsimi yeni başlıyor

businessman-umbrella-storm-shutterstockAsya ve Avrupa denizlerini eş zamanlı olarak vuran yıkıcı fırtınaların ardından dünya piyasaları hafta sonuna güçlü bir yükselişle girdi. Fırtınanın bittiğine inanan cesur yatırımcılar güvenilir limanlardan çıkıp yeniden avın bereketli olduğu riskli denizlere yönelmeye başladı. Risk iştahındaki artışın ilk işareti Perşembe günü Şangay borsasındaki sert yükselişle başladı. Ekonomi yönetiminin müdahalelerinden cesaret alan yatırımcıların alışlarıyla Çin hisse senetleri iki günde yüzde 10’dan fazla yükselerek son bir aydaki kaybının dörtte birinden fazlasını geri aldı. Yükselişin ikinci bacağı Yunanistan’ın daha önce kabul etmeyerek referanduma götürdüğü kurtarma paketinin benzerini parlamentosunda onaylatarak Euro Bölgesi yetkililerine göndermesi ile başladı. Yeni bir kurtarma paketiyle Yunanistan borç krizinin öteleneceğine inanan yatırımcıların alışlarıyla dünya borsalarında yüzde 3’ün üzerinde yükseliş yaşandı.

Dövizin Ağırlığının Artırması En Az Seçim Sonucu Kadar Önemli

418-1430392685

Türkiye ekonomisi dışarıdan ve içeriden gelen şoklar ile uzun ince bir yolda ilerliyor. Yurtdışında genelde gelişmekte olan ülkelere özelde Türkiye’ye yönelik risk iştahındaki dalgalanma devam ediyor. Yurtiçinde son yedi yılda biriken yapısal sorunlara seçim sonrası artan politik belirsizlikler eklendi. Belirsizliğin arttığı ve güvenin azaldığı bu ortamda tasarruf sahibi döviz ikamesi ile birikimini korumaya çalışıyor. Vatandaşın portföyünde dövizin ağırlığını artırmasını en az seçim sonuçları kadar önemli bir işaret olarak okuyoruz.

Doların kuvvetlenmesi üzerine

DolarA�n kuvvetlenmesi konusunda üzerinde çok az konuAYulduAYunu düAYündüAYüm bir nokta var. QEa��nin para basmak olmadA�AYA�nA� piyasa pek çok alanda düAYündüAYünün 180 derece aksi bir fiyatlama ile A�AYrendi. Kabul etmek istemeyenler hala var. Ancak her durumda FED bilanA�osunun sadece ve sadece itfalarla küA�üleceAYini biliyoruz. Yani her AYey yolunda gitse bile, ki gitmeyecek, FED bilanA�osu uzun yA�llar trilyonlarla ifade edilecek. Bu durumda piyasada bol miktarda dolar olacak ancak faiz arttA�rA�mlarA�, ki onun da çok sA�nA�rlA� olacaAYA�nA� düAYünüyorum, nedeni ile fiyatA� artacak diyebiliriz.

Sistem Nasıl Çalışıyor-2

Bu yazA�, 08.10.2014 tarihinde yayA�nlanan “Sistem NasA�l A�alA�AYA�yor-1” baAYlA�klA� yazA�nA�n devamA� niteliAYindedir.

Kaostan DoAYan Düzen

A�kinci Dünya SavaAYA�’nA�n müttefiklerin zaferi ile biteceAYinin belli olmaya baAYlamasA� ile beraber, iki dünya savaAYA�na neden olan, genelde ekonomik A�zelde ticari A�ekiAYmeyi ortadan kaldA�rabilmek, yA�kA�ntA�ya dA�nmüAY dünyada ekonomik destek saAYlayacak yapA�larA� kurmak ve elbette zaten malum olan yeni krala taA� takA�lmasA� iA�in gA�rüAYmeler baAYladA�.

AAYaAYA�da gA�rdüAYünüz 2009 tarihli Bancor A�alA�AYmasA�nda bu dA�nemde nasA�l tartA�AYmalar yaAYandA�AYA�nA� ve aslA�nda A�oAYunluAYun kafasA�nda ne olduAYunu paylaAYmA�AYtA�m.

Keynesa��in o dA�nem A�nerdiAYi A�A�zümü bugün fazla veren Almanya ve aA�A�k veren diAYerleri gA�z A�nüne alarak düAYünmek gerekiyor. SDR’A�n rezerv para olarak kullanA�lma A�nerileri, SDR’i kotasA�ndan fazla olan ülkenin faiz almasA� kota altA�nda kalanA�n faiz A�demesi vs. gibi günümüz uygulamalarA� kA�tü bir Bancor taklidi.

Yöneticiler ve Alım Satım İşlemleri -2

Yöneticiler ve Alım Satım İşlemleri - 2

Yöneticiler ve Alım Satım işlemleri – 1başlıklı yazımın ikinci serisi, işlemlerin içsel bilgilere ilişkin piyasa bozucu eylemler çerçevesinde değerlendirilmesi olacak.

Piyasa bozucu eylem nedir?

Piyasa bozucu eylem makul bir ekonomik veya finansal gerekçeyle açıklanamayan, borsa ve teşkilatlanmış diğer piyasaların güven, açıklık ve istikrar içinde çalışmasını bozacak nitelikte olan ve bir suç oluşturmayan eylemdir.

Piyasa bozucu eylemlere sadece yöneticiler mi dikkat etmelidir?

Yöneticiler, içsel bilgilere doğrudan ve sürekli erişimleri olmaları nedeniyle, gerçekleştirecekleri işlemlerin piyasa bozucu eylem kapsamına girip girmeyeceğine dikkat etmek zorundadırlar. Burada altının çizilmesi gereken önemli konu, yönetici ifadesinin sadece ihraççının yöneticilerini değil, aynı zamanda söz konusu ihraççının bağlı veya hakim ortaklıklarının yöneticilerinide kapsadığıdır; yani bu kişiler de piyasa bozucu eylemler düzenlemesine tabidir.

Bağlı ortaklık ifadesinin anlaşılmasında çoğu zaman sıkıntı yaşanmamakla birlikte, hakim ortaklık ile tam olarak neyin kastedildiğinin anlaşılmasında zaman zaman sorunlar yaşanabiliyor. Burada bahsi geçen hakim ortaklık yöneticileri;

  • İhraççının sermayesinin P’sinden fazlasına sahip olan ortaklığın yöneticileri ya da,
  • İhraççının sermayesinde sahip olduğu pay oranı önemli olmaksızın, ihraççının yönetim kurulunun çoğunluğu belirleme imtiyazına sahip olan ortaklığın yöneticileri

şeklinde anlaşılmalıdır. Bu konuda basit bir hatırlatma yapmak isterim; hakim ortaklık, üzerinde kontrol gücü olan ortaklığın finansal tablolarını kendi finansal tablolarına tam konsolide eder. Örneğin, sermayesinin ’si borsada işlem gören bir ortaklıkta @’ar paya sahip iki ortaklık bulunsun.  Hakim ortak olan şirketin hangisi olduğunu anlamak isteyen bir yatırımcı, finansal tablolardaki bağlı ortaklık bilgisinden kolayca yararlanabilir.

Bu çerçevede, ihraççıların veya bunların bağlı veya hakim ortaklık yöneticilerinin dışında;

  • İhraççıların veya bunların bağlı veya hâkim ortaklıklarında pay sahibi olmaları nedeniyle içsel bilgilere sahip olan kişilerin,
  • İş, meslek ve görevlerinin icrası nedeniyle içsel bilgilere sahip olan kişilerin,
  • İçsel bilgileri suç işlemek suretiyle elde eden kişilerin ve
  • Sahip oldukları bilginin içsel bilgi niteliğinde olduğunu bilen veya ispat edilmesi hâlinde bilmesi gereken kişilerin de

piyasa bozucu eylem düzenlemesine göre içsel bilgilere erişimi olan kişiler olarak değerlendirildiği de bilinmelidir.

Piyasa Bozucu Eylemler İçsel Bilgi - Sürekli Bilgiye Sahip Olan Kişiler

Hangi ihraççılar düzenlemeye konu edilmektedir?

 Sadece payları borsalar ile teşkilatlanmış diğer piyasalarda işlem gören veya işlem görmek üzere başvuruda bulunan tüzel kişiler söz konusu düzenlemeye konu edilmektedir.

Hangi sermaye piyasası araçlarında gerçekleştirilen işlemler düzenlemeye konu edilmektedir?

Bir önceki  cevaptan da  anlaşılacağı üzere, sadece borsalar ile teşkilatlanmış diğer piyasalarda işlem gören veya MKK’da kaydi olarak izlenen;

  • Paylar,
  • Payları temsil eden depo sertifikaları,
  • Paylara dayalı varantlar, yatırım kuruluşu sertifikaları, opsiyon sözleşmeleri, vadeli işlem sözleşmeleri

piyasa bozucu eylemlere konu edilmektedir. Buna göre, örneğin yöneticisi olduğu bir borsa şirketinin ihraç ettiği borçlanma araçlarında alım yapan bir yönetici, piyasa bozucu eylem düzenlemesine değil, kamuya açıklama yükümlülükleri bakımından özel durumlar düzenlemesine göre hareket etmelidir.

İşlem gerçekleştirmeden nelere mutlaka dikkat edilmelidir?

  • 6 ve 12 aylık finansal raporlar ilan edilmiş mi?  İhraççılar tarafından düzenlenen 6 ve 12 aylık finansal tablo ve raporlar ile bağımsız denetim raporlarının hazırlandığı hesap döneminin bitimini izleyen günden söz konusu tablo ve raporların mevzuata uygun şekilde kamuya duyurulmasına kadar geçen süre içerisinde, içsel bilgilere sahip olan kişilerin ilgili sermaye piyasası araçlarında işlem yapmaları piyasa bozucu eylem olarak değerlendirilir.

Buna göre, örneğin bir borsa şirketinin yöneticisi, 1 Ekim 2014 tarihinde şirketin paylarında işlem yaparsa, özel durum düzenlemesine göre kamuya açıklama yapsa dahi, dokuz aylık finansal raporlar henüz kamuya açıklanmadığı için piyasa bozucu eylem gerçekleştirmiş olur. Ancak, 30 Eylül 2014 tarihli finansal raporların kamuya açıklanmasından sonra (örneğin 30 Ekim 2014), bir sonraki hesap bitim tarihi olan 31 Aralık 2014 tarihine kadar gerçekleştireceği işlemler piyasa bozucu eylem olarak değerlendirilmez.  

İçsel Bilgi-Sürekli Bilgiye Sahip Olan Kişilerin İşlem Yapma Sınırmaları

  • Henüz kamuya açıklanmamış önemli bir gelişme var mı? İçsel bilgilerin kesinleşmesinden mevzuata uygun şekilde kamuya duyurulmasına kadar geçen süre içerisinde, içsel bilgilere sahip olan kişilerin işlem yapmaları da piyasa bozucu eylem olarak değerlendirilir.

Buna göre, dönem itibarıyla işlem yapmasında bir mani bulunmayan bir yönetici, henüz kamuya açıklanmamış bir önemli gelişmenin olup olmadığına da dikkat etmelidir.

Daha önce de çeşitli vesilelerle not ettiğim şekilde, bu yazıya konu olan kişilerin eşleri, çocukları ya da aynı evde yaşadıkları kişilerin gerçekleştirdikleri işlemlerin de piyasa bozucu eylem düzenlemesine dahil olduğunu bir kez daha hatırlatmak isterim.

Son olarak, içsel bilgi ifadesinin işlem gören sermaye piyasası aracının değerini ya da yatırımcının yatırım kararını etkileyebilecek nitelikte ve fakat henüz kamuya açıklanmamış bilgi anlamına geldiği; sürekli bilginin ise içsel bilgi dışında kalıp da özel durumlar tebliğine göre kamuya açıklanması gereken diğer bilgiler olduğunu; ve yazıda okuduğunuz içsel bilgi ifadelerinin sürekli bilgiyi de kapsayacak şekilde kullandığımı bilmenizi isterim.

Ozan Altan

Müdür Yardımcısı | Yatırımcı İlişkileri

isvarant banner

Bilinen Bilinmeyen…

Bilinen Bilinmeyen…Sene başından beri artan jeopolitik riskler, örümcek ağını hatırlatan Avrupa’nın köklü şirketlerinde ortaya çıkan saadet zincirleri, ve üye ülkelerdeki politik çekişmeler Avrupa ekonomisini raya oturtmaya çalışan Mario Draghi’yi diğer Merkez Bankaları’nın geçtiği kaçınılmaz yola doğru yönlendirmeye yetti. Haziran ayında artan baskılara yanıt vererek piyasaların beklediği adımı atan Draghi Avrupa ekonomisinde eksi faiz dönemiyle yeni bir sayfa açtı. Aynı toplantıda Varlığa Dayalı Menkul Kıymetler (ABS) piyasasındaki alımlarında ilk sinyalini verildi. Ardından, Ağustos ayındaki Jackson Hole’da Yellen’dan beklenen güvercinliği üstlenerek öne çıkan Draghi, ay başındaki AMB toplantısında da faizler dışında somut adım atmayarak kelime oyunlarıyla Haziran toplantısında başlattığı algı yönetimine devam etti.

A�ngiltere: GüneAY BatA�yor Mu? -1

ingiltere

A�ngiliz A�mparatorluAYu’nun ihtiAYamA�nA� bir kaA� kelime ile A�zetleyen cümlelerden birisi, imparatorluAYun yayA�ldA�AYA� sA�nA�rlarA�n büyüklüAYünü sembolize eden:üzerinde güneAY batmayan imparatorluktur.” DiAYeri ise monarAYinin saAYlamlA�AYA�nA� gA�steren MA�sA�r eski KralA� Faruk’un : “YakA�n gelecekte sadece 5 kral kalacak. Biri A�ngiliz KralA� diAYer dA�rdü de iskambil paketindeki krallar.”sA�zleridir.

18 Eylül’de A�skoA�ya’nA�n birlikte kalma veya A�A�kma referandumu gerA�ekleAYtirilecek. Dün önemli bir kA�rA�lma yaAYandA� ve konu gündemden geldiAYi günden bu yana anketlerde geride olan ayrA�lA�kA�A�lar ilk kez A�ne geA�ti.A�Anketleri takip etmek isteyenler iA�in AYu linkiA�A�nerebilirim.

A�A�nce kA�sa bir tarih:

17 yy’A�n baAYA�nda A�ngiltere ve A�skoA�yaA�tamamen farklA� iki ülke olarak bulunuyor. Ancak 1603 yA�lA�nda A�ngiliz KraliA�esi Elizabeth’in A�lümü ile taht en yakA�n akrabasA� ve aynA� zamanda A�skoA�ya kralA� olanA�6. James’e geA�iyor (A�ngiliz monarAYisinde ise Birinci James:)). Bu olan A�ngiliz ve A�skoA� tarihinde “TaA�larA�n BirleAYmesi” olarak bilinir. Kral James devletlerin ayrA� vücut bulmaya devam eden ama AYahsA�nda birleAYen yetkilerin de temsilcisi olarak bugün de gA�rdüAYünüz ve Union Jack olarak bilinen bayraAYA� dizayn eder. A�ngiliz bayraAYA� aslA�ndaA�St George’s CrossA�ve St Andrew’s Cross olarak bilinen A�ngiliz ve A�skoA� bayraklarA�nA�n bir bileAYimidir. Jack kelimesi de Latince Jacobus yani James kelimesini kA�saltmasA�dA�r. Her neyse, Kral James Londra’da mekik dokumasA�na rağmen fiili anlamda iki ülkeyi birleAYtirmeyi baAYaramaz. adına� verdiAYi bayrak kalA�r ama kendisi her fani gibi dünyadan gA�A� eder. Yerine gelen oAYlu 1.Charles dA�nemi A�ngiliz tarihinin en heyecanlA� dA�nemlerinden birisi olan Cromwell’in dA�nemine de denk düAYer. Din, iA� savaAY, darbe, idam vs. hepsi var. Cromwell 19 MayA�s 1649’da bugün de kullanA�lan kelime ile A�ngiltere’yi bir Commonwealth olarak ilan eder ve A�rlanda ile A�skoA�ya’yA� da ilhak eder. Bu tarihten sonra ilk kez mecliste yani Westminister’da A�skoA�lar ve A�rlandalA�lar A�ngilizlerle beraber oturmaya baAYlar. Tüm bu olan biten Cromwel’in karizmasA� ve ordusu sayesinde gerA�ekleAYir. Henüz bir anlaAYmadan bahsetmiyoruz.

A�ki ülke arasA�nda birlik tartA�AYmalarA� 1689 yA�lA�nda William 3’ün konuyu ortaya atmasA� ile baAYlA�yor. William döneminde Parlamento Bill ofA�Rights olarak bilinen yasayA� A�A�kartA�r ve o tarihten sonraA�monarAYi parlamentonun onayA� olmadan karar alamaz.A�A�A�lk zamanlarda A�skoA�lar ekonomik durumlarA� nedeni ile, konuya daha sA�cak bakan taraf. 1700’de birleAYmeyi kabul eden bir yasa Lord’lar kamarasA�ndan geA�iyor ancak Avam kamarasA�ndan geri dA�nüyor. 1702’de A�skoA�lar pratikte meclislerini fesih etmeyi kabul etse de A�ngilizlerle aynA� oranda vergi vermeyi kabul etmiyor. A�ngilizler de her AYey netleAYmeden A�skoA�lara kolonilerle ticaret hakkA� tanA�mak istemiyor. Din konusu da elbette diAYer bir konu.

HA�zla geA�iyorum ve 1707 yA�lA�na geldiAYimizde, ki bugün oylanan konu da bu, 1 MayA�s’ta geA�erli olmak üzere 25 maddelik bir birleAYme anlaAYmasA� üzerinde uzlaAYA� saAYlanA�yor. Tek monarAYi, büyük Britanya ismi, bayrak, Lord’lar KamarasA�nda 16, Avam KamarasA�nda 45 temsilci, eAYit haklar gibi maddeler var. Azu anda 650 vekilden 59’u A�skoA�ya’dan. Ve 307 yıl her evlilikte olduAYu gibi arada sorunlar olsa da beraber geA�iyor.

Günümüz:

BaAYA�msA�z A�skoA�ya fikrini savunanlar (Scottish National Party)A�KraliA�e’nin devlet baAYkanA� olarak kalmasA�nA� kabul ediyor, aynA� zamanda otomatik olarak AB üyesi kalmayA� ve Pound kullanmayA� da istiyor. Yani 1707A�A�ncesi duruma gA�nüAY, sosyal ve taA�larA�n birleAYmesi, politik ayrA�lA�k.A�BorA�larA�n paylaAYA�mA�, askeri konular ve petrol sahalarA� da tartA�AYmalA� konular. Düne kadar (hem lafA�n geliAYi hem de gerA�ekten) Evet oyu pek mümkün gA�rünmüyordu. Genel düAYünce bazA� tavizler karAYA�lA�AYA�nda birliAYin sürdürüleceAYi.A�Azayet Evet A�A�karsaA�Eylül 2014-Mart 2016 arasA�nda bA�lünmenin nasA�l olacaAYA� netleAYtirilecek. Arada MayA�s 2015 genel seA�imleri var.

AyrA�lma durumunda A�skoA�lar Pound kullanmaya devam etmek istiyor. Ingilizler ise aksi gA�rüAYte. BOE baAYkanA� Carney de geA�tiAYimiz haftalarda bA�yle bir birliAYin ancak AB’nin düAYtüAYü hatalara düAYülmemesi durumunda A�alA�AYabileceAYini sA�yledi.Azu anda geliAYmeler Pound negatif (A�nceki hafta paylaAYmA�AYtA�m ECB kararA� da BOE’nin faiz artA�AYA�nA� ertelemesine neden olabilir). AB üyeliAYi konusunda da gA�rüAYler farklA�. A�skoA�lar 48. madde nedeni ile AB üyesi oluruz derken A�ngilizler 49 nedeni ile olmazsA�nA�z diyor.

Order cardizem classification

A�skoA�ya ekonomisi A�ngiliz ekonomisinin yaklaAYA�k 8%si (JP). Petrolün daAYA�lA�mA� kadar önemli bir konu da finans. A�ngiltere’de bankalar GDP’nin 4 baAYA�msA�z bir A�skoA�ya’da ise 12 kat büyüklüAYünde. A�hracatA�nA�n 70%si de A�ngiltere’ye olacak. Petrol rezervlerinin ise sadece sA�nA�rlar üzerinden gidildiAYinde 94%si A�skoA�larda kalmalA�. Buradan saAYlanan gelirlerA�A�ngiliz GDP’sininA� 0.4%üne vergiler ise 1%sineA�denk geliyor. A�skoA�ya iA�in ise 4% ve 15% olacak. Yani çok kritik. A� A� A� A�

1921 tarihli AYu anlaAYmadaA�gA�rdüAYünüz üzere A�rlanda kendi payA�na düAYen borA�larA� almA�AYtA�. A�skoA�ya da benzer bir duruma düAYecektir. Bu konularA� referandumun sonucuna gA�re çok daha detaylA� paylaAYacaAYA�m. Ancak AYu anda daha fazlasA�na gerek yok.

Piyasalar aA�A�sA�ndan:

Evet oyu veya korkusuA�daha karA�AYA�k bir Pound yapA�sA�nA�n tartA�AYA�lmasA�na ve soru iAYaretlerine neden olacaAYA�ndan Pound negatif. Referandumdan hayA�r A�A�kacaAYA�na inanA�yorsanA�z daA�elbette alA�AY fA�rsatA�.A�Bonolarda (Gilt) bir default olmayacaAYA�nA� biliyoruz, ancak yine de satA�AY gelebilir veya relatif bir trade olarak gilt short bund long denenebilir. Ingiltere ratingi aA�A�sA�ndanA�parA�alanma olumlu bir geliAYme deAYil.A�BA�lünme A�ngiliz politik dünyasA�nA� da vuracaktA�r. Muhalefet bA�yle bir durumda baAYbakanA�n istifasA�nA� istiyor ancak AYu ana kadar yapA�lan aA�A�klamalarda baAYbakan istifa etmeyeceAYini sA�yledi. AyrA�lA�k AB Parlamentosunda zafer elde eden saAY tandanslA� partileri de kuvvetlendirecektir.

KA�yametin küA�ük alametlerinden bahsetmek istemiyorum ama Avrupa’da ayrA�lA�kA�A� hareketler giderek artacak. A�skoA�ya referandumu bu aA�A�dan kritik. Haftaya çok daha detaylA� deAYineceAYim, jeopolitik bazlA�A�sermaye hareketleri ABD’yi ciddi anlamda A�ne A�A�karacak.

Azant Manukyan

Müdür | Uluslararası Piyasalar Hisse Senetleri ve Türev

Dünyanın gerisinde kalmak…

dunyanin_gerisi

Dünya piyasalarında yaşanan yükseliş ve politik belirsizliğin azalmasına paralel Borsa İstanbul ağustosun son haftasında görece güçlü bir performans gösterdi. Ancak ay genelinde Borsa İstanbul küresel piyasaların oldukça gerisinde kaldı. Ağustos ayı başından itibaren küresel piyasalardaki %2,0’lik yükselişe rağmen MSCI Türkiye %3,4 geriledi.

Neler oluyor? Küresel risk iştahına duyarlı ve yüksek betalı bir piyasa olan Borsa İstanbul Ağustos ayında neden dünya piyasalarının 6 puana yakın gerisinde kaldı. Bundan sonra ne olacak? Borsa İstanbul dünya piyasalarının gerisinde kalmaya devam edecek mi?

Türkiye piyasaları sonbahara dalgalı bulutlu bir hava ile giriyor. Başbakanın ve yeni bakanlar kurulunun açıklanması ile yaz aylarında piyasaları etkileyen politik belirsizlik büyük ölçüde ortadan kalktı.

Ancak Avrupa ekonomisinden gelen yavaşlama işaretleri ile Irak ve Ukrayna kaynaklı jeopolitik riskler nedeniyle ekonomi cephesinde aşağı yönlü riskler devam ediyor. Bu nedenle Borsa İstanbul’un önündeki risklerin fırsatlardan daha fazla olduğuna inanıyoruz. 

Siyaset cephesiyle başlayalım. Başbakanın ve yeni bakanlar kurulunun açıklanması ile AKP hükümetinin piyasa dostu politikalar izlemekten vazgeçeceğine yönelik endişeler büyük ölçüde giderildi. Başbakan yardımcısı Babacan’ın ve Maliye Bakanı Şimşek’in mevcut görevlerini sürdürmesi piyasaları rahatlattı.

Ancak komplo senaryoları sevenler için siyaset sahnesinde risklerin ortadan kalktığını söylemek mümkün değil. Popülist söylemleri ile tanınan Kurtulmuş, Akdoğan ve Canikli gibi isimlerin bakanlar kuruluna girmelerini genel seçimler giden yolda ve sonrasında izlenebilecek popülist politikaların işaretleri olarak okumak mümkün.

Ekonomi cephesiyle devam edelim. Temmuz ayı rakamları büyük pazarlarımızdan Irak’ta yaşanan iç savaşa rağmen ekonomideki yeniden dengelenmenin devam ettiğini göstererek piyasalara moral verdi. Irak’a olan ihracatımızdaki %45 gerilemeye rağmen Avrupa’ya olan ihracattaki %11 artış Temmuz ayını kurtardı.

Ancak Avrupa ekonomisinden gelen son veriler benzer performansın önümüzdeki aylarda sürdürülmesinin zor olduğunu gösteriyor. Ağustos ayına ait öncü göstergeler Avrupa ekonomisindeki toparlanmanın hız kestiğini gösteriyor. Irak’a olan ihracatımızın sert bir şekilde gerilediği bir ortamda Avrupa ekonomisindeki yavaşlama işaretleri Türkiye ekonomisi için zorlu bir döneme işaret ediyor.

Jeopolitik riskler ile devam edelim. Rusya ile ABD ve Avrupa arasındaki restleşme devam ediyor. Batının Rus şirketlerinin ve bankacılık sektörünün finansman imkanlarını kısıtlamasına karşı Rusya gıda ithalatına sınırlamalar getirdi.
Moskova batının Ukrayna’ya müdahaleye devam etmesi durumunda ithalat alanındaki sınırlamaları havacılık, otomotiv ve gemi yapımı gibi sektörleri de kapsayacak şekilde genişleteceğinin işaretini verdi. AKP hükümeti ve iş dünyası bu durumun Türkiye için yeni ihraç pazarları yaratabileceğine inanıyor.

Biz tam tersini düşünüyoruz. Rusya’ya konulan yaptırımlar Türkiye için önemli bir risk oluşturuyor. Batı ile Rusya arasında devam eden gerginlik Avrupa ekonomisini yeniden durgunluğa sokarak Türkiye ekonomisinin büyümesini önemli ölçüde aşağı çekebilir.

En büyük ihracat pazarlarımızdan Irak’ta iç savaş devam ederken Avrupa’nın durgunluğa girmesi seçimlere giden Türkiye’nin iç talebi canlandırmak için popülist politikalara başvurmasına neden olabilir.

Toparlayacak olursak: Avrupa ekonomisinden gelen yavaşlama işaretleri ile Irak ve Ukrayna kaynaklı jeopolitik riskler nedeniyle Borsa İstanbul’un önündeki risklerin fırsatlardan daha fazla olduğuna inanıyoruz. Bu nedenle yükselişleri satış fırsatı olarak görmeye devam ediyoruz.

Serhat Gürleyen, CFA

Direktör | Araştırma