Beyler Adam Oyun Teorisyeni

Beyler Adam Oyun Teorisyeni

Ek süre tanınacak, hayır tanınmayacak haberleri arasında nihayet olağanüstü toplantı gününe geldik. Bugün sergilenecek dramanın aktörlerini kısaca tanıyalım:

Yanis Varoufakis: Yunanistan finans bakanı. CV’sinde de göreceğiniz üzere (çok az insanın bakmış olması ilginç) kendisi tam anlamı ile bir game theory/oyun teorisi uzmanı. Attığı adımları, konuştuğu kelimeleri tartarsanız buna ya da kaybedecek bir şeyi olmayan adam rolüne yormanız gerek..

Wolfgang Schaeuble: Babası vergi danışmanı, doktora tezi kamu muhasebesi üzerine, her secimde partinin listesinden değil doğrudan kazanarak meclise giriyor. 1990 yılında iki Almanya’nın birleşmesi görüşmelerinde Federal Almanya’yı temsil ediyordu yani tecrübeli. Her konuda yaklaşımı net, ör Alman vatandaşlığı tartışılırken “Entegrasyona evet çifte vatandaşlığa hayır” diyordu.

Angela Merkel : Avrupa’daki tek gerçek lideri ve Avrupa Birliğinin de facto lideri. 2012 yılında Yunanistan’ı EB’den atmak için kararlı olduğunu ancak “birliği dağıtan şansölye olarak anılmak istemezsiniz” baskısı altında vaz geçtiğini çok farklı insanlardan dinledim.

Oyun teorisi “zeki ve rasyonel karar vericiler” (özellikle tırnak içine aldım) arasında çatışma ve uzlaşma üzerine matematiksel modelleri incelenmesidir- Roger B. Myerson

Oyun Teorisinin çeşitli özellikleri şu anda karşımızda. Ama önce 2012’yi hatırlayalım. Yine Yunanistan’ın diğer ülkelerden farklı olduğu ve batması gerektiği konuşuluyordu. Ancak hem Alman bankalarının pozisyonları hem de diğer ülkelere sıçrayacağı korkuları neticesinde Merkel Schaeubleyi bloke ederek ECB’nin OMT’yi açıklamasına izin verdi. Tüm çevre ülkelerinde getiriler hızla çakıldı, Yunan tahvilleri yeniden düzenlendi.

Oyun Cooperative mi değil mi? EB ve bailout kuralları oyuncuları bağlıyor mu? Oyun Zero sum game mi değil mi? Nette kayıp kazanç sıfıra mı eşit olacak yoksa taraflardan birisi daha mı fazla kaybedecek? (ilk yarım saatte poker masasındaki kazı tespit edemiyorsan o sensin). Oyuncular simultane mi sıralı mı hareket ediyor? (açıklamalara bakalım). Çoklu oyuncu mu var? Sadece EB üye ülkelerini konuşmuyoruz. Podemos, 5 Yıldız hareketi gibi ana muhalefette bulunan partiler de ortaya çıkabilecek bir krizde sistemi silkelemek için hazır bekliyor.

ECB Yunan bankalarının fonlamasını tamamen ELA’ya aktararak Yunanistan’a şah çekti. Yunanistan’ın istediği ise kendisi sıkıştığında Portekiz, İspanya ve Italya tahvillerinde de yükseliş yaratabilmek. Bu nedenle ısrarla Yunanistan-Euro Bölgesi bağını kuruyorlar. Almanlar ise “bu kez” ısrarla bu bağın kuvvetli olmadığının altını çiziyor.

Fiyatlamalarda neredeyiz?:

  • Yunan tahvil getirileri QE açıklaması çok daha üzerinde. Yani kriz fiyatlanıyor
  • İspanyol tahvilleri QE açıklamasının üzerinde ancak öncesinin altında seyrediyor.
  • Yunan borsası YTD yatay İtalya,İspanya ve Portekizde net yükselişler var
  • Euro 1.13’te tutunuyor. 

Denge her zaman optimum olmayabilir,hatta iyi bile olmayabilir.Bu belki de oyun teorisinin en önemli buluşudur.-Ivar Ekeland

1-Bu durumda piyasa :

Ya

  • 2012’de olmadığımıza ve daha sağlam bir yapının varlığına inanıyor ve QE’nin olası bir Yunanistan çıkışında diğer tahvilleri tutacağına inanıyor.

Ya da:

  • 2012’de olduğumuza ve Merkel’in bir kez daha geri adım atacağına ve kriz çıkmayacağına inanıyor.

2-Bu durumda Merkel:

Ya:

  • 1A’ya konumunda :Duruşunu koruyacak ve Yunanistan’ın geri adım atmasını bekleyecek veya Yunanistan’ı oyundan atacak

Ya da:

  • 1B’ye inanıyor:Geri adım atarak 2012 ve QE’den sonra bir kez daha Almanya’nın istemediği bir operasyona izin verir durumuna düşecek. Schaeuble açığa düşecek ve ülkedeki politik tansiyon artacak. (Aşağıdaki grafik.)

 

Parti destek.

Yanis Varoufakis ise:

Ya:

  • 1B’de olduğumuzdan: Almanların geri adım atabileceğine inanıyor.

Ya da:

  • 1A’da olduğumuzu biliyor ama:Desperado durumunda

Veya

  • Strateji falan yok bildiğimiz blöf yapıyor ve son noktada geri adım atacak

Bir karar ağacı oluştursak en kötü alternatif “Merkel’in geri adım atmaya niyeti olmadığı bir ortamda/ Syriza’nın da blöf yapmadığı bir dalda piyasaların kriz çıkmayacağına inandığı bir fiyatlamada; Yunanistan çıkışının ciddi bir bulaşıcılık etkisi yaratması ile karşı karşıya kalması olurdu….

Krizler beklediğinizden çok daha geç yaşanır ve beklediğinizden çok daha hızlı gerçekleşir –Rudi Dornbusch

Şant Manukyan
Müdür | Uluslararası Piyasalar Hisse Senetleri ve Türev

 

mail rapor altA� TEFAS

Siyaset Gündemden Düşmez

Kerry’ni gaf olarak mı yoksa Temsilciler Meclisi’nden destek bulamayacağı anlaşılan Obama’yı kurtarmak için mi söylediği belli olmayan sözlerin Ruslar tarafından derhal kullanılmasının ardından Suriye sorunu bir süre için halı altına çekilecektir. 

Ancak önümüzde ciddi bir siyasi takvim olmayı sürdürüyor:

İtalya’da Berlusconi’nin kaderini netleştirecek görüşmeler sürüyor. Bu yazı yazıldığı sırada Berlusconi’nin bir video mesajı yayınlayarak her durumda hükümete desteğini sürdüreceğini açıklayacağı konuşuluyordu. Aksi bir durumda İtalya siyaseti ciddi anlamda karışabilir. 

Zaten son 2 haftada İtalyan bonolarının getiri olarak İspanyol bonolarını aşmasının temelinde de bu korku var.

ABD’de bütçe ve borçlanma limiti konuları teorik olarak eylül sonu ve ekim ortasına kadar halledilmeli. ABD zaten Mayıs ayında 16.7 trilyon dolarlık limiti doldurmuştu. Ancak ek önlemlerle, CR uygulaması sayesinde operasyonel haldeydi. Bakan Lew Ekim ortasında eldeki imkanların biteceğini açıkladı. 2014 seçimleri nedeni ile bu kez çok daha zor geçecek bir tavan tartışması söz konusu. Bütçede ise 85 milyar dolarlık otomatik kesintilerin içeriği ile ilgili kavgalar başta olmak üzere Obamacare vs ciddi tartışma konusu. 22 Eylülde Almanya’da seçimler yapılacak. Anketlerde Merkel yani CDU/CSU ve FDP 45% civarında önde görünüyor. Ancak SPD/Yeşiller 36% ve komünist eğilimli Linte 8% ile yani 44% ile hemen arkasında. Merkel’in tanımı ile kızıl-kızıl-yeşil koalisyona karşı saflar sıkı tutulmalı. Ancak SPD Linke ile koalisyona çok sıcak bakmadığını söylüyor (örneğin NATO’dan çıkmak gibi talepleri var).

Merkel’in kaygı duymasının bir nedeni ile yeni kurulan ve şu anda mecliste olmayan AfD (Almanya için alternatif) partisi. Parti 4% civarında ve 5% oy alabilirse meclise girecek. Bu durumda Merkel hükümet kurmak için SPD’ye bile ihtiyaç duyabilir ki başbakan olarak kalır ancak zor bir koalisyon olur. Bazı analistler SPD’nin ilk başta CDU ile koalisyon kurabileceğini ancak daha sonra eyalet bazında görünen örneklerde olduğu gibi sol bir hükümet veya azınlık hükümetine geçmek isteyebileceğini söylüyor. AFD’nin tabanı aslında Merkel’in tabanı ile aynı ancak anti Euro daha doğrusu anti bail out (ülkeleri/bankaları kurtarma operasyonu) kesimin ayrılmasından oluşuyor. Merkel bunu bildiği için konuşmalarında hep KKY koalisyonunun enselerinde olduğunu söylüyor. Özellikle Almanya seçimleri nedeni ile FOMC sonrası parite ne olur sorusunu cevaplamak zor. Zira kiminle konuşsanız Avrupa’da her şey Alman secimler nedeni ile ertelenmiş durumda, sonrasında masaya konulacak diyor.

Şant Manukyan

Müdür | Uluslararası Piyasalar