Çin Hisselerinde İşlem

cin hisseleri

Kimler katılabilir

SSE hisselerinde tüm yatırımcılar işlem yapabilir ama SEHK (The Stock Exchange of Hong Kong Limited) hisseleri için Çin şirketi veya gerekli koşullara sahip bir şirket olmak gerekiyor.

Hangi menkuller işlem görecek?

Northbound (Yani Çin hisseleri):SSE hisselerinden sadece A tipi hisseler işlem görecek. SSE 180 ve 380 endeks hisseleri ile bu endekslerde olmasa bile HK-H tipi olarak işlem gören hisseler olacak. Toplam 568 hisse ve piyasa değerinin 90%si işlem hacminin ise 80%sinden bahsediyoruz            Southbound: Çin’li yatırımcılar HS Composite LargeCap ve HS Midcap ile H hisselerini trade edebilecek. Yazdıklarım ana hatları, önemli istisnalar var.

Kota var mı?

Northbound için toplam 300 bn rmb Southbound için 250rmb. Günlük kotaları ise 13 ve 10.5bn rmb.Her ikisi de net basis.  Kotalar dolduğunda tek yönlü olarak işlemler durdurulabilecek. Toplam ve günlük kotaların nasıl çalıştığı konusunda detaylara girmiyorum.

Shanghai-Hong Kong Stock Connect uygulamasının cari QDII / QFII uygulamasından farkı nedir?

SHKSC tüm SSE üyelerine,  Southbond işlemlere yetkili kurumsal ve bireysel yatırımcılara ve tüm Northbound işlemler bir kısıtlama olmaksızın tüm müşterilerine açık ve yukarıda belirttiğim gibi bazı SSE A hisseleri ile HK hisselerini kapsıyor. QDII ve QFII’da kota uygulaması kurum bazında olurken bu vakada tüm piyasa için geçerli.

İşlem Saatleri Nasıl?

SSE hisselerinde (Northbound) Çin saatleri Southboundda ise SEHK saatleri geçerli olacak.

İşlemler ve takas hangi kurda olacak?

SSE hisseleri sadece RMB olarak işlem görecek, Çinli yatırımcılar ise SEHK işlemlerini HKD ile yapacak ve fakat takas RMB bazında olacak.

Emir Tipleri Nasıl? Day trade olacak mı?

SSE hisseleri için sadece limit emir olacak. Çin’de A hisselerinde day trade olmadığından SSE hisselerinde T günü alım yapıldığında T+1 ve sonrasında satım yapılabilecek.

Açığa satış yapılabilecek mi?

Naked olmamak şartı ile evet ancak çeşitli koşullar söz konusu.

Kısacası Çin hisseleri globalleşiyor.

Şant Manukyan
Müdür | Uluslararası Piyasalar Hisse Senetleri ve Türev

mail ve rapor alti banner 468x68_20141027

Ebola: Salgın mı, panik mi?

ebola-virus

Kısa ve kolay cevap tabii ki “Cevap vermek için henüz çok erken” demek, ancak hastalığın dünyadaki ilerleyişini ve bunun hisseler üzerindeki etkisini derlemeye çalıştım.

5 Ekim 2014 itibarıyla dünya çapında görülen Ebola vakası 8033 ve şimdiye kadar maalesef 3865’i ölümle sonuçlandı. Ebola’nın (Ebola Virus Disease-EVD) görüldüğü ülkelerin başında Gine, Liberya ve Sierra Leone geliyor. Ayrıca Nijerya, Senegal, ABD’de görülen vakalar ve Avrupa’da insandan-insana bulaşmak suretiyle hastalığı kapmış olan bir İspanyol hemşire vakası var (ve en son hafta sonu itibariyle Teksas’ta). Dünya Sağlık Örgütü (WHO) 8 Ağustos’ta Ebola’yı “Uluslararası Düzeyde Kamu Sağlığı Acil Durumu” olarak ilan etti. WHO, Kasım ayında Batı Afrika’da hastalığa yakalananların sayısının aylık 20 Bin kişiye ulaşacağını öngörüyor.

Londra Metal Borsası (LME): Nedir, Ne Değildir?

Günlük hayatta iletişim, elektronik, inşaat, otomotiv gibi sektörlerde doğrudan olmasa da sıkça karşımıza çıkan metaller, endüstri için olduğu kadar finansal piyasalarda da önemli bir yere sahip. Metaller kullanım alanlarına göre endüstriyel ve değerli metaller olarak iki grupta incelenebilir. Finansal piyasalarda işlem yapan yatırımcılar değerli metallere aşina olduğundan, bu hafta daha az bilinen endüstriyel metal piyasalarına değineceğiz.

Önemli endüstriyel metaller arasında alüminyum, bakır, kurşun, nikel, kalay, çinko, çelik ve demir yer alıyor. Fiziksel piyasada yer alan oyuncular (üretici ve tüketici), maliyetlerini global fiyatlarda oluşabilecek dalgalanmalara karşı korumak amacıyla (hedging) pozisyonlarını finansal piyasalara da taşımaktadırlar. Dünyada, metal hedging’i konusunda öncü borsalar Şangay Futures Borsası (SHFE) ve Londra Metal Borsası’dır (LME).

Şangay, yönetmelik yalnızca Çin’de yerleşik olan kurumların ve Çin vatandaşlarının işlem yapmasına izin verdiğinden Londra’ya göre daha kapalı bir borsadır. Buna karşın birçok metalde dünyanın en büyük üreticisi ve tüketicisi rolünü üstlenen Çin’de oluşan fiyatlar küresel metal fiyatlarını önemli ölçüde etkilemektedir.1877 yılında kurulan Londra Metal Borsası ise küresel anlamda en etkin çalışan metal borsası niteliği taşımaktadır. Bugün, global demir dışı metal işlemlerinin %80’inden fazlası gerçekleştirilmektedir.

Londra Metal Borsası’nda iki adet alüminyum alaşımı dahil olmak üzere, dokuz metal işlem görmektedir. İşlem hacmi bakımından en aktif kontrat alüminyum (Primary Aluminum) iken, en az işlem geçen kontrat çelik (Steel Billet) kontratıdır. Şubat 2008’de işleme açılan çelik kontratları, fiziksel piyasayla yeterince korelasyon sağlanamaması ve hedging işlemlerinin büyük bölümünün tezgah üstü piyasalarda gerçekleşmesi nedeniyle hala istenen hacme ulaşamamıştır.

LME’de her işlem günü, İMKB’de olduğu gibi 2 ana seansa bölünmüştür. Her seansın içinde ise iki “Ring”, bir “Kerb” adı verilen daha kısa bölümler yer alır. Ring (halka, çember) adı, borsanın 1877 yılındaki kuruluşundan daha eski bir döneme dayanır. 19. yüzyılın başlarında, tüccarların küçük gruplar halinde bir dairenin etrafında toplanıp pazarlık etmesiyle doğmuş bir gelenektir. Günümüzdeki modern Borsa salonunda da bu gelenek devam etmekte, Borsa üyesi kurumların temsilcileri bu daire şeklindeki alanda oturarak trade etmektedir. Ring’lerin her birinde, her metal 5 dakikalık periyodlar halinde trade edilir. Örneğin: Bakır 14:30-14:35 (…); Alüminyum 14:55-15:00; Nikel 15:00-15:05 gibi.

Seansların sonunda ise “Kerb” adı verilen ve tüm metallerin aynı anda trade edildiği daha uzun süreli bölümler yer alır. Ringlerde sadece tek bir metal trade edilmekle birlikte, gün boyunca telefon aracılığıyla tüm metallerde işlem yapılabilmektedir. Borsanın resmi çalışma saatleri TSİ 10:00-19:00 olmakla birlikte, elektronik olarak 03:00-21:00 saatleri arasında işlem yapılabilmektedir.

Londra Metal Borsası’nda işlem gören kontrat vadeleri bilinen future piyasalarından farklılık gösterir. Alışılagelmiş vadeli işlem piyasalarında yer alan aylık kontratlar dışında, LME’de her iş günü için bir kontrat işlem görür ve her gün yeni bir kontrat işleme açılır. Aktif olarak işlem gören kontratlar 3 ay vadeli olanlardır. Yapısı itibariyle, LME’yi future’dan çok forward bir piyasa olarak tanımlamak daha doğru olur. Yatırımcının isteği doğrultusunda her vadede işlem yapılabilmekle birlikte, organize borsada kabul edilen kontrat vadeleri:

  • 0-3 ay arası: her gün
  • 3-6 ay arası: her Çarşamba
  • 6 ay sonrası: her ayın 3. Çarşamba günüdür. Bunların dışında kalan vadeler tezgah üstü olarak işlem görür.

LME’yi diğer vadeli işlem piyasalarından ayıran bir diğer özelliği ise cash (spot) ve 3 aylık kontratlar için 2 ayrı resmi kapanış fiyatı belirlenmesidir. İstendiği takdirde yatırımcılar bu fiyatlar üzerinden pozisyon alabilir. Diğer borsalarda çok fazla karşımıza çıkmasa da kapanış fiyatından gerçekleştirilen emirler, LME’de sıklıkla kullanılmaktadır. Bu borsaya özgü bir diğer emir tipi ise “ortalama fiyatlı emirler”dir. Belirli bir tarih aralığında açıklanan resmi cash kapanış fiyatlarının ortalamasıyla pozisyon almak veya kapamak için bırakılan emirlerdir. Her iki tip emirde, işlem yapılacak metalin vade eğrisi göz önüne alınarak fiyatlama yapılır. LME, CME’ye kıyasla spekülasyona daha kapalı bir borsa olduğundan bu yöntemin çoğu zaman etkin bir şekilde işlediğini söyleyebiliriz.

2012 yılının Aralık ayında Hong Kong Exchanges & Clearing Limited tarafından satın alınan Londra Metal Borsası, 130 yılın üzerindeki geçmişiyle metal piyasalarında halen en etkin ve güvenilir borsa olma özelliğini koruyor.

Elif Keskin

Uzman | Uluslararası Piyasalar