Fırtına mevsimi devam ediyor

Fırtına mevsimi devam ediyor

Türkiye piyasaları dışarıdan ve içeriden gelen şoklarla ağustos ayında savruldu. Bir yanda Çin ve ABD ekonomilerinden gelen yavaşlama sinyallerinin vurduğu küresel risk iştahı, diğer yanda jeopolitik risklerin ve iç savaş tehlikesinin arttığı bir ortamda ortaya çıkan seçim sarmalı endişesi piyasaları dalgalandırdı. Petrol fiyatlarındaki gerileme ve Fed’in faiz artırma beklentisinin ötelenmesi piyasalardaki satışın bir çöküşe dönüşmesini engelledi.

Cin lambadan çıktı 
Şangay borsasından başlayarak küresel piyasalara yayılan satış dalgası Çin’in ekonomik ve finansal bir krize girmesinden değil büyümedeki sert iniş tehlikesi karşısında ekonomi yönetiminin kur savaşı başlatacağı endişesinden kaynaklanıyor. Dolara karşı parasını nominal olarak bir bant işinde tutan Çin uzun zamandır bölge için bir istikrar kaynağı oldu. Çin’in para ve kur politikasını değiştirmesi dış ticaret ortaklarıyla kur savaşı başlatabilir.

Ekonomi yönetiminin yapabilecekleri sınırlı 
Ekonomi yönetiminin aldığı önlemler Çin ekonomisindeki yavaşlamanın şiddetini azaltacak. Ancak ihtiyaç fazlası kapasite ve yüksek finansal kaldıraç orta vadede büyümeyi baskılamaya devam edecek. Çin hükümetinin büyümeyi uyarmak için faizleri düşürerek parasına değer kaybettirmesi Çin’e mal satan ve Çin ile rekabet eden ülkeleri olumsuz etkileyecek.

Küresel büyümede yön aşağı 
İktisadi büyüklüğüne göre Çin’in küresel piyasalardan aldığı pay çok sınırlı. Dolayısıyla Çin’den dünyaya yayılacak bir finansal kriz söz konusu değil. Çin ekonomisinin küresel büyüme üzerindeki etkisi ağırlıklı olarak ithalat kanalından gerçekleşiyor. Çin’in ithalatının %29’unu hammadde alımları, %26’sını sermaye malları oluşturuyor. Ekonomideki yavaşlama hammadde talebini baskılayarak emtia üretici ülkeleri (Brezilya, Rusya, Avustralya, Orta Doğu, Afrika), yatırımları azaltarak sermaye malı ihracat eden ülkeleri (Almanya ve Japonya) vuruyor.

Çin’in yavaşlaması ve parasına değer kaybettirmesi küresel büyümeyi aşağı çekecek ve dünyadaki dezenfl asyonist süreci destekleyecek. Yaşanmakta olan devalüasyon baskısı nedeniyle gelişmekte olan ülkelerde bu etki daha sınırlı olacak. Zaten deflasyon tehdidi ile uğraşan gelişmiş ülkelerde bu etki para politikasının daha uzun süre genişleyici olmasına neden olacak.

Küresel sermaye gelişmekte olan ülkelerden kaçıyor 
Çin’e emtia satan ve / veya küresel büyümeye duyarlı gelişmekte olan ülkeleri sonbahar aylarında zorlu bir konjonktür bekliyor. Gelişmekte olan ülkelerle büyüme farklarının azalması sermaye çıkışı yoluyla döviz kurunu baskılayarak bu ülkelerin finansal koşulların sıkılaştığı, enflasyonun yükseldiği ve büyümenin yavaşladığı kendi kendini besleyen olumsuz bir sarmala girmesine yol açacak.

Türkiye için ehvenişer bir durum 
Çin’in büyümesinin yavaşlaması ve dünyaya deflasyon ihraç etmesi Türkiye için ehvenişer bir gelişme. Çin’in büyümesinin yavaşlaması cari dengeyi desteleyerek Türkiye’yi destekleyecek. Çin’den yayılan defl asyonist etki ise düşük emtia fiyatları ve ucuz ihraç mallarıyla gelişmiş ülkelerin para politikasının normale dönüş sürecini geciktirerek, Türkiye gibi yabancı tasarrufa ihtiyacı olan ülkeleri olumlu etkileyecek.

Reel ekonomi küresel dalgalara karşı duyarlı 
Son yıllarda elde edilen kazanımlara rağmen Türkiye piyasaları yüksek finansman ihtiyacı nedeniyle risk iştahındaki olası bir bozulma karşısında kırılgan durumda. 2013 Fed dalgasında finansal dalgalanmanın reel ekonomi üzerindeki etkisi sınırlı olmuştu. Yeniden seçime gidilmesi, sınırlarımızda devam eden iç savaş, Rusya’daki küçülme ve artan terör eylemleri ile boğuşan, yüksek döviz açığı olan Türkiye’nin olası bir Fed şokundan 2013 yılına göre daha olumsuz etkileneceğine inanıyoruz. Bu nedenle 2015 – 2016 yıllarında ekonominin %2,5 civarında mütevazi bir hızla büyüyeceğini tahmin ediyoruz.

Serhat Gürleyen, CFA

Direktör | Araştırma

Çin – Sermaye Hareketlerini Anlamaya Çalışmak

Shanghai_Pudong_Jan_2_2014

Bu yazA� 17.08.2015 tarihinde yayA�nlanan Grafiklerle A�in’i Anlamaya A�alA�AYmak baAYlA�klA� yazA�nA�n devamA� niteliAYindedir.

FX rezervleri konuAYulduAYunda yeterliliAYi konusunda akla ilk gelen metrik ithalatA� karAYA�lama oranA�dA�r. Klasik oran da min 3 ay ama tercihan 6 ay olmasA�dA�r. Ancak IMF dahil literatürde baAYka metriklerin de olduAYunu biliyoruz. A�zellikle de konu A�in ise ithalatA� karAYA�lama oranA� fazla bir anlam ifade etmiyor (150 mn dolar), durumu çok rahat. DiAYer iki ana metrik ise rezervlerin M2 para arzA�na oranA� ve kA�sa vadeli yabancA� borca oranA�dA�r. Son kalemde de kabul edilen oran 100%dür. Yani piyasada ani bir kilitlenme olmasA� durumunda FX rezervlerinin tüm borcu karAYA�layabilmesi. Burada da kimse A�ina��in (kA�sa vadede) A�bir sorunu olabileceAYini düAYünmüyor.

Grafiklerle Çin’i Anlamaya Çalışmak

1886826a

A�in konusunu uzun süredir iAYliyorum.Azube ziyaretleri iA�in hazA�rladA�AYA�m sunumda daha da detaylA� deAYineceAYim ama AYimdi birkaA� basit grafikle son dA�nemde (yani yA�llarda) olan bitene deAYinmek istiyorum. Gerek A�in gerekse Almanyaa��da aslA�nda bir birine benzer bir durum sA�z konusu. Ama AYimdilik sadece A�in A�zelinde gitmek istiyorum.

Swan DiagramA�

YukarA�da (kaynak Ecopol)A�gA�rdüAYünüz diyagram IS/LM diyagramA� kadar temelA�denklemlerden bir tanesidir. YaratA�cA�sA� Swana��A�n adına� alan bu diyagramA�A�kullanarak A�ina��in nereden nereye gitmeye A�alA�AYtA�AYA�na bakalA�m.

Swan DiyagramA� iki ekonomik hedefe ulaAYA�lmasA�nda kullanA�lanA�iki makro politikayA� bir grafik üzerinden gA�sterir. HedeflerA�A�A� (internal) denge (enflasyon veya deflasyon olmadan tam istihdam)A� ve DA�AY (external) dengedir( sürdürülebilir AYekilde finanse edilen cari denge). DA�AY Dengeyi aAYaAYA�ya eAYimli olarak görüyorsunuz, zira iA� talep yüksekse ithal mallara talep de yüksek olabilir ve A�demeler dengesinde a�?dengea�? saAYlamak iA�in düAYük bir Reel kur politikasA�na ihtiyaA� (ihracat)A�duyarsA�nA�z. A�A� Denge ise tam tersine yukarA� eAYimlidir ve yüksek talep enflasyon yaratacaAYA�ndan kuvvetli bir reel kurla ihracat gerilerken ithalat enflasyonu da düAYürülür. KA�sacasA� denge kolay deAYil…

Azimdi A�ina��in yukarA�da bahsettiAYimiz noktalarda son 15 yA�llA�k dA�nemde nasA�l bir seyir içinde olduAYunu bulmaya A�alA�AYalA�m.

Rkur ve Ihracat YoY

YukarA�da yeAYil renkle YoY Ihracat deAYiAYimi ve sarA� renkte yine YoY Reel kurda deAYiAYimi (ters) görüyorsunuz. AAYaAYA�daki grafik ise hem nom Yuan hem reel kur hem de A�ina��in cari fazlasA�nA�n GDPa��ye oranA�nA� gA�steriyor. 10%a��dan 2.0% civarA�na gerileyen bir cari fazla görüyorsunuz.A� Grafikler yeterince aA�A�klayA�cA� diye düAYünüyorum.

Cari Fazla GDP

A�in 1980a��lerden itibaren ama bA�lgenin tamamA� A�zellikle Asya krizi ile beraber merkantalist bir politika izleyerek rezervlerini AYiAYirme politikasA� güttü. Bloomberga��de ilk Yuan kurunu alabildiAYim tarih 1981 ve kur seviyesi 1.5264. Kur 1995 yA�lA�na geldiAYimizde Dolara karAYA� 8.73 seviyesine gerilemiAYti. Ufak bir deAYerlenmeden sonra 2005 yA�lA�na kadar sabit kaldA�AYA�nA� daha sonra ise Dolara deAYil Dolar aAYA�rlA�klA� bir sepete peg edildiAYini ve deAYer kazanmaya baAYladA�AYA�nA� görüyoruz (2013 Yuana��da da dip ve dolara karAYA� tepe yaptA�AYA� sene aslA�nda, ileride daha net gA�rülecek). A�YukarA�daki grafiAYe tekrar baktığımızda Cari FazlanA�n da 2007a��de zirve yaptA�AYA�nA� ve dA�nmeye baAYladA�AYA�nA� görüyoruz (dA�nüAYün tek nedeni Yuan deAYil elbette ama önemli bir neden).

Swan diagramA�ndaki bir diAYer etken enflasyonu da aAYaAYA�daki grafikte Cari denge ile beraber görüyorsunuz. 1990larA�n ilk yarA�sA�nda yükselen enflasyon Asya krizi ile beraber yerini dezenflasyona ve aynA� zamanda ihracatla büyüme stratejisine bA�raktA�. 2005 yA�lA� ve sonrasA�nda Yuana��A�n deAYer kazanmaya baAYlamasA�nA�n ise bir nedeni de yeniden artA�AYa geA�en CPI oldu.

Enf Vs Cari Denge

Reel kur, Ticaret,Enflasyon ve Cari Denge’nin son 10+yA�llA�k seyrini gA�rdüAYümüze gA�re AYimdiA�Swan diyagramA�A�üzerinden A�in ekonomisinin nasA�l hareket ettiAYine bakalA�m. 2007-08 krizinden sonra ticaret hacmi ve büyüme düAYse de A�in fazla vermeyi sürdürdü ve 1. Tabloda sol tarafta yer aldA� (A�AYsizlik+Fazla). ardından devasa bir yatA�rA�m paketi aA�A�klandA�.

Paketin gelmesi ile beraber 2009 yA�lA�ndan sonra enflasyon+ fazla (alt bA�lüm) kA�smA�na geA�tiAYini görüyoruz. ardından A�in dengeleme A�abalarA�na giriAYse ve kA�smen baAYarA�lA� olsa da aylardA�r düAYen PPI ve CPI , yüksek reel faizler nedeni ile ekonomi yeniden Sola hareket etti. Bu arada 2013 yA�lA�nda (15.11.2013) bir yazA�mda bahsettiAYim Lewis noktasA� (aAYaAYA�daki grafik) aAYA�ldA�AYA� iA�in ücretlerin de enflasyon ve verimlilikten çok daha hA�zlA� bir AYekilde yükseldiAYini ve A�ina��in bir zamanlar iki vurucu gücü olan düAYük ücret ve kurun eAY zamanlA� darbe yediAYini görüyoruz.

Lewis EAYrisi

Konu A�in D’ye doAYru mu hareket edecek? Edecekse kur baAYta olmak üzere nasA�l ayarlamlar yapmasA� gerekiyor? Daha kA�sa vadeye dA�ndüAYümüzde ise bir dinamiAYin daha denkleme girdiAYini görüyoruz. Sermaye hesabA�nda yaAYananlar ve para A�A�kA�AYA�. Onu da bir baAYka yazA�mda paylaAYacaAYA�m.

Azant Manukyan

Müdür | Uluslararası Piyasalar Hisse Senetleri ve Türev

468x68

Komşuda pişer, bize de düşer…

iran-lavrov-kerry-hammond-ap

İran ile ABD’nin başı çektiği Birleşmiş Milletler güvenlik konseyinin beş daimi üyesi ve Almanya arasında iki yıldır sürdürülen görüşmeler başarı ile sonuçlandı. Yapılan anlaşmaya göre İran’ın uranyum stoklarını ve santrifüj sayısını hedeflenen seviyelere indirmesiyle  Batı ülkeleri  ekonomi ve finans alanındaki yaptırımlarına son verecek.  Altı ile dokuz ay arasında tamamlanacağı tahmin edilen nükleer arınma sürecinin ardından 2016’nın ilk yarısında  İran’ın gelişmiş ülkelerde alıkonan 100 milyar dolardan fazla varlığı serbest bırakılacak ve enerji ihracatına izin verilecek.

Çin Borsası ve Souk al-Manakh

Chinese stock investors check their shar

A�in endeksinde deAYer kaybA� A�ngiltere’nin GDP’si kadar oldu manAYetlerini gA�rmüAYsünüzdür. Bu tam olarak ne ifade ediyor? A�in hisseleri A�ngilterea��nin GDPa��si kadar yükselirken bu karlarla destekleniyor muydu? üretim mi artmA�AYtA�?A�Krediler üretkenA�yatA�rA�mlara mA� aktarA�lmA�AYtA�? Benim de detaylarA�na yeni vakA�f olduAYum az bildiAYiniz bir balondan ufak bir kesit paylaAYarak hisse piyasalarA�nA�n sildiAYi deAYerin anlamsA�z olduAYunu vurgulamak istiyorum.

Fırtına mevsimi yeni başlıyor

businessman-umbrella-storm-shutterstockAsya ve Avrupa denizlerini eş zamanlı olarak vuran yıkıcı fırtınaların ardından dünya piyasaları hafta sonuna güçlü bir yükselişle girdi. Fırtınanın bittiğine inanan cesur yatırımcılar güvenilir limanlardan çıkıp yeniden avın bereketli olduğu riskli denizlere yönelmeye başladı. Risk iştahındaki artışın ilk işareti Perşembe günü Şangay borsasındaki sert yükselişle başladı. Ekonomi yönetiminin müdahalelerinden cesaret alan yatırımcıların alışlarıyla Çin hisse senetleri iki günde yüzde 10’dan fazla yükselerek son bir aydaki kaybının dörtte birinden fazlasını geri aldı. Yükselişin ikinci bacağı Yunanistan’ın daha önce kabul etmeyerek referanduma götürdüğü kurtarma paketinin benzerini parlamentosunda onaylatarak Euro Bölgesi yetkililerine göndermesi ile başladı. Yeni bir kurtarma paketiyle Yunanistan borç krizinin öteleneceğine inanan yatırımcıların alışlarıyla dünya borsalarında yüzde 3’ün üzerinde yükseliş yaşandı.

Yunanistan-IMF, Çin, IMF

IMF

YarA�n Yunanistan ve Euro Bölgesi bakanlarA� arasA�nda yapA�lacak olan gA�rüAYme 12 MayA�s IMF A�demesi A�ncesi son durak. Schaeuble A�”(Bloomberg) — German Finance Minister Wolfgang Schaeuble warned that governments can sometimes default by accident, in ajab at Greek officials still holding out for a better deal from creditors as their cash supplies run critically low.” dün “kaza” default’larA�na karAYA� uyarA�da bulundu.

AIIB: Asya Altyapı Yatırım Bankası

Son haftalarda eAYer baAYA�nA�zA� dA�viz, faiz ve FED tartA�AYmalarA�ndan kaldA�rabildiyseniz ABD, müttefikleri ve A�in üA�geninde geA�en baAYka bir yoAYun tartA�AYma ve stratejik dansA� takip etmiAY olmalA�sA�nA�z.

A�ngilizce kA�saltmasA� ile AIIB yani Asya AltyapA� YatA�rA�m BankasA� üzerinde kopan fA�rtA�nalar.A� 20 Mart tarihine kadar AIIB üyesi olan veya üyelik baAYvurusunda bulunan ülke sayA�sA� 27a��yi buldu.

Para: Varlığı bir dert yokluğu yara

6881494634_7ae0ae1168_zAslA�nda bu uzun süredir yazmayA� düAYündüAYüm bir konu ancak Danimarka”nA�n bono ihraA� etmeyi durdurmasA� tetikleyici oldu. ülke 2015 yA�lA� iA�in 11.4 bn dolarlA�k ihraA� planlamA�AYtA� ve banka fiskal durumun iyi olmasA� nedeni ile bu kararA� alabileceAYini sA�yledi. Ancak bir an iA�in durumun bu olmadA�AYA�nA� var sayalA�m. YazacaAYA�m her AYey zaten 2008″den bu yana (daha A�nce de kavramlar vardA� elbette ama hA�z kazandA�) çok ateAYli AYekilde tartA�AYA�lan konular. Google”a MMT veya Chartalism, Metallism vs. yazarsanA�z aAYaAYA�da yazdA�klarA�mA�n alA�ntA� olduAYunu gA�receksiniz. Bu nedenle tek tek tüm kaynaklarA� belirtmeyeceAYim. AyrA�ca Warren Mosler”da tanA�AYtA�AYA�m ve bu konularda zaman zaman tartA�AYma fA�rsatA� bulduAYum birisidir. KA�sacasA� yazdA�AYA�m her AYey daha A�nceden yazA�lmA�AYtA�r, ben sadece tartA�AYma ufkumuzu geniAYletmek iA�in A�zetliyorum.

Çin Hisselerinde İşlem

cin hisseleri

Hong Kong-Shanghai Connect nedir?

SA�z konusu program HK borsalarA� ve Takas bankasA� ile Shangahai BorsasA� (SSE) ve Takas bankasA� iAY birliAYi ile kurulan bir trade ve takas programA�.

Neden gerek duyuldu?

Bu A�in sermaye piyasalarA�nA�n geliAYmesi iA�in atA�lan bir adA�m ve Capital Account serbestisine giden yolda önemli bir zA�plama. HK ve A�in borsalarA�nA� daha geniAY bir kesime aA�mak ve Yuana��A� daha global olarak kullandA�rmayA� hedefliyor.