ECB QE üzerine

Madem konu “baAYA�mA�za Euro yaAYacak”A�noktasA�na kadar geldi (BOJ 1.4 trilyon dolarlA�k QE aA�A�kladA�, ne kadar Yen yaAYdA�?) kabaca ne olduAYuna deAYinmekte fayda olabilir. Bu aAYamada az detay vererek ana düAYünceyi paylaAYA�yorum. Azayet iAY uygulamaya geA�erse daha uzun bir yoruma da girerim. OlasA� bir QE’nin pek çok alternatifi içinde 2 yol var. Bir tanesi EB içinde GDP’ye yA�nelik aAYA�rlA�klarA�na baAYlA� olarak ülkelerin tahvillerinin alA�nmasA� (ve AlmanlarA�n delirtilmesi). DiAYeri ise ECB’nin daha fazla üzerine düAYtüAYüne inanA�lan ABS piyasasA�nda alA�m yapmak yolu ile SME’leri desteklemek.

Neden SME’ler?

Kriz sA�rasA�nda finansal piyasalarA�n etkinliAYi bozuldu ve ABD dahil MB’lerin müdahalesine ihtiyaA� duyuldu. BozulmaA�Euro BölgesindeA�tedavi edilmiAY deAYil.A�Bu bozulmayA� BIS 3 aAYama üzerinden A�zetliyor:

  • Miktar. AAYaAYA�da M3 verileri ile beraber paylaAYtA�AYA�m bankalarA�n kredi büyümesi var. DaralA�yor. Draghi bu daralmanA�n yeni krediler deAYil eski krediler üzerinden yaAYandA�AYA�nA� sA�ylese de istenilen tablo bu deAYil.
  • Fiyat. ECB’nin faiz indirimleri aktarma mekanizmasA� daAYA�lmadA�AYA�ndan bazA� ülkeler ve finansal yapA�larak yansA�mA�yor
  • DaAYA�lA�m. KüA�ük ve orta boy Şirketler (SME) miktar ve fiyat denkleminden daha negatif etkileniyor.

SME’ler A�zellikle A�spanya ve A�talya gibi bA�lgelerde büyüme ve istihdam içinde 60+%a yakA�n paya sahipken kredi baAYvurularA�nA�n ise sadece 30%si olumlu yanA�t alabiliyor (Avrupada Şirketlerin 99.7%si SME). Bu nedenle ECB doAYrudan bu Şirketlere yA�nelik bir uygulamayA� tercih eder durumda.Zira Draghi’nin de belirttiAYi gibi ABD’de sermaye piyasalarA� üzerinden borA�lanmak mümkünken AB’de bunu sadece büyük Şirketler baAYarabiliyor. Bu nedenle banka kredileri son derece kritik. Ancak bilanA�osu nispeten düzgün bankalar merkezde bozuk olanlarsa A�evre ülkelerinde.

PiyasanA�n büyüklüAYü?

BB- üstü ABS piyasasA� 513 bn euro büyüklüAYünde ancak bunun önemli bir kA�smA� emlak üzerine ve sadece 50 milyar euroluk kA�smA� SME iliAYkili. 2013’te bA�lgede ABS ihracA� 70 bn euro civarA�nda oldu. Bu 2009’dan bu yana en düAYük rakam. MS’e gA�re bunun miktarA�n içinde sadece 4 SME ihracA� var ve 1 bn eurodan küA�ükler. ABD’de ise rakam A�oktan yüz milyarlarca dolara ulaAYmA�AY durumda.

Sorun nedir?

Bankalar temelde SME’lere kredi vererek bilanA�olarA�nda riskli kredileri arttA�rmayA� istemiyor. Bunun A�A�zümü ABS yani kredileri menkulleAYtirerek riski aktarmak olabilir. Ancak bu noktada bile bir kaA� sorun var. 1. sub-prime sonrasA� regülatA�rler ABS’leri , AAA, bile olsa kA�sa vadeli likidite rasyolarA�na dahil etmiyor. Bazel kriterlerine uymayan bu varlA�klarA� bankalar taAYA�mak istemiyor. Zaten yeni regülasyonlar bankalara bu tip ihraA�larA�n bir kA�smA�nA� taAYA�ma mecburiyeti getiriyor. 2- 1. madde nedeni ile likidite yok. Default oranA�A�2008’den beri 0.6%-1.5% aralA�AYA�nda (ABD’de 9.3-18.4%) A�bile olsa 1. madde nedeni ile orneAYin rasyolara dahil edilen covered bonolar çok daha likit ve tercih ediliyor. AQR ile beraber bankalar pozisyon almak deAYil deleverage etmek istiyor ( 3 trilyon daha satA�lmalA�).

Ancak ECB’nin ve Eurosystemin yeni kurallarA� dahilinde ABS’ler artA�k çok daha AYeffaf ve kolay anlaAYA�lA�r hale geldi. AyrA�ca ECB belli bir ratingin üzerinde ABS’i teminat olarak kabul edeceAYini de kriz sA�rasA�nda biraz gecikmeli bile olsa aA�A�klamaktan A�ekinmedi.

A�A�züm:

Regülasyonlarda gevşeme saAYlandA�AYA� ve bankalarA�n SME kredi riskini piyasa ile paylaAYabilmesi durumunda sorunun A�A�züleceAYi düAYünülüyor. Azu anda detaya girmiyorum ancak SME’nin tanA�mA�ndan tutun kredilerin deAYerlendirilmesi, paketlenmesi, fiyatlanmasA�na kadar pek çok ülkeler arasA� farklA�lA�klar mevcut. European DataWarehouse’un kullanA�lmasA�, Eurosystem içinde ABS’A�n nasA�l algA�lanacaAYA�A�gibi bir sürü sorun var (yukarA�da belirttiAYimA�gibi ECB BBB- üstünü teminat kabul ediyor AYu anda). Bunlar aAYA�lA�r ve bankalar A�ECB baAYta olmak üzereA� ABS talebi (sadece miktar deAYil belli bir süre de sA�z konusu olmalA�) olduAYuna kanaat getirirse bilanA�olarA�nA� SME’lere aA�abilir ve sistem iAYlemeye baAYlayabilir. OMT vakasA�nda olduAYu gibi ECB sadece belirli bir koAYul altA�nda alacaAYA�nA� sA�yleyerek piyasayA� Pavlov-Jedi uygulamalarA� ile kandA�rmasA� da olasA� tabii.

Konu A�zetle budur, realize olacak gibi olduAYundan detaylandA�rmak üzere…

Azant Manukyan

Müdür | Uluslararası Piyasalar

Bir Cevap Yazın