“Dot-com” Balonu?

7’den 70’e herkesin varlığını öğrendiği Twitter’ın halka arzı son günlerde ivme kazandı. NASDAQ’ta halka açılan Facebook’un aksine Twitter’ın NYSE’yi seçtiği çıkan haberlerde belirtiliyor.

Twitter’ın 50-55 milyon adet hisseyi $28-30 fiyat aralığından satışa çıkartarak halka arzdan yaklaşık $1,5 milyar elde etmesi bekleniyor.  Bu fiyatlamadan gerçekleşecek halka arz ile Twitter’ın piyasa değeri $15-16 milyar aralığına ulaşacak. İş modeli hakkında yorum yapmadan, son dönemde halka arz piyasasında internet bazlı şirketlerin isimlerini daha sık olarak görmeye başladık.  Facebook (FB)’un 2012 yılının Mayıs ayındaki blockbuster halka arzı öncesinde aralarında iş dünyasının sosyal medya buluşma noktası olan Linkedin (LNKD), çoğumuzun sanal ortamda patlıcan ekerek bilfiil çiftçi olmamıza olanak sağlayan Farmville gibi oyunların yaratıcısı Zynga (ZNGA), boğazda yarı fiyatına brunch keyfine olanak sağlayan kuponları sunan Groupon (GRPN) gibi birçok internet bazlı firma halka açıldı.  Ancak son dönemdeki bu trend, akıllara yaklaşık 13-14 sene öncesindeki “dot-com” balonunun bir benzeri mi sorusunu da getirmiyor değil.

1997-2000 yılları arasında şirket isminin sonuna “.com” ekleyip yatırımcıları büyüme potansiyelleriyle cezbeden şirketlerin halka arzlarından milyonlarca dolar elde ettikleri bir dönemdi.  P/E oranları gibi birçok temel göstergenin göz ardı edildiği “dot-com” balonunda tepe noktası, teknoloji ağırlıklı NASDAQ endeksinin 5000 seviyesinin üzerine çıktığı 2000 yılında görüldü.  Amerika’nın en önemli spor olayı olan Super Bowl XXXIV Amerikan Futbol Finali’nde 30 saniyesi $2 milyonun üzerinde satılan televizyon reklamlarında, henüz karlılığa ulaşmamış 17 “dot-com” şirketinin tanıtımı yer almıştı.  Halka arzında $300 milyon piyasa değerine ulaşan Pets.com gibi aralarında lifeminders.com, e-stamp.com, epidemic.com gibi adlarını hatırlamadığımız bu şirketler sene sonunu göremeden kapılarını kapatmak zorunda kaldılar. Aynı dönemdeki çürük elmaların aksine bugünlerde Nasdaq endeksinin önemli şirketlerinden olmayı başaran Amazon.com (AMZN) ve Ebay Inc (EBAY) gibi başarı hikayeleri de görülmedi değil.

İçinde olduğumuz dönemde halka açılan internet bazlı şirketlerin performanslarına baktığımızda P/E oranlarının yeniden yüksekten uçmaya başladığı ve çoğu şirketin halen kara geçemediği görülmektedir.  Halka arz fiyatlarından bugüne olan fiyat performanslarına bakıldığında, adı çokça dile getirilen Zynga ve Groupon sırasıyla %64 ve %41 gerilerken kısa pozisyon yüzdeleri de düşüşe paralel %4 seviyelerinde. Ana halka arzlardan Facebook ise halka arzın ilk dönemlerinde gerilese de 48,45 kapanış fiyatıyla halka arz fiyatının %27,5 üzerine işlem görürken P/E oranı ise 210 seviyesinde.

Facebook’un $118 milyarlık piyasa değerinin altında $29 milyar piyasa değerine sahip olan Linkedin (LNKD) ise halka arz fiyatının tam tamına %446 üzerine işlem görmekte.  Ancak, P/E oranı Linkedin için de 700 ile hayali seviyelerde.  Diğer göze çarpan ihraçlardan, internet radyo şirketi Pandora (P), internet emlak sitesi Zillow (Z), ve sosyal ağ sitesi Yelp (YELP) ise henüz kara geçemezken $4 milyarlık piyasa değerleriyle halka arz fiyatlarının gözle görülür bir şekilde üzerinde işlem görmekteler.  Bu şirketlerdeki kısa pozisyon oranları ise toplam halka açık hisse sayılarının %17-22 aralığındadır. Son dönemde halka arz edilen şirketler dışında piyasada senelerdir işlem görmekte olan Ebay Inc (EBAY) , Expedia (EXPE), Google (GOOG), Travelzoo (TZOO) gibi şirketler incelendiğinde P/E oranlarının ve kısa pozisyon yüzdelerinin daha normal seviyelerde olduğu görülmektedir.

Washington Post’un Amazon.com’un CEO’su tarafından satın alınması, Amerikan Başkanı Obama’nın gazetelerin ömrünü tükettiği açıklaması gibi baskı medyasının son günlerini geçirdiğimiz dönemde Twitter’ın yaşamımızdaki önemi artarak devam edecek. Seveni sevmeyeniyle sermaye piyasalarında da halka arzıyla adından söz ettirecek Twitter’ın, “dot-com” balonunda patlayan şirketlerden birisi olmayacağı kesin, ancak son dönemde halka arz edilen internet şirketleri için aynı inancı göstermek pek de kolay olmayacak.

Cüneyt Akdemir

Müdür | Uluslararası Piyasalar

Bir Cevap Yazın