TCMB ne yapıyor? Ne yapmak istiyor?

Bu kısa derlemede TCMB’nin geçmişten bugüne politikalarını değil; son olağanüstü toplantı ile hedeflediklerini soru cevap ile aktarmayaca çalışacağım. Öncesi ile ilgili blogumuzda güzel derlemeler zaten mevcut.

TCMB ne yaptı?

TCMB, fonlamasını repo ihalelerinden gecelik repo kotasyonuna kaydırarak piyasadaki efektif faizin koridorun üst sınırında oluşmasını sağlıyordu. Bu nedenle resmi politika faizi de  olan haftalık %4,5’luk oran önemini yitirmişti, koridorun üst bandı %7,75 politika faizi gibi olmuştu (son olağan PPK toplantısının ardından ek parasal sıkılaştırma günlerinde de bu oran %9’a çıkacaktı, hibrid bir uygulama olmuştu)

TCMB, %4,5 olan haftalık repo faizini ’a çıkardı ve fonlamasının büyük kısmını bu orandan yapmaya başladı (ilk gün 33, ikinci gün 6 milyar TL). Böylece ortalama fonlama oranını %7’lerden ’a çıkarmış olacak.

Koridorun üst bandı   oldu; faiz artışı 425 baz puan değil mi ? Değilse ’nin ne önemi var?

Hayır, faiz artışı başlangıç itibariyle 225 baz puan diyebiliriz (%7,75 à ,00).  Ancak TCMB bunun da yeterli olmadığını düşünürse, olağanüstü toplantıdan önce olduğu gibi haftalık fonlamasını azaltarak piyasayı sıkıştırır, bankalar da kendilerini gecelik kotasyondan fonlamaya başlar ve oran daha da yükselir. Ancak bu durumda ağırlıklı fonlama, resmi kotasyon olan ’den değil, piyasa yapıcı kotasyonu olan ,50’den olacaktır.

Piyasa yapıcı kotasyonu nedir?

Hazine’nin piyasa yapıcısı olarak tayin ettiği bankalar, ihalelerde belli oranlarda tahvil almak ve bunlara likidite vermek karşılığında bazı imtiyazlar elde ediyorlar. Bunlardan biri de TCMB’nin bu bankalara, resmi kotasyonunun altında fonlama yapması, ancak bu oran bazen resmi kotasyonla eşitlenebiliyor.

TCMB gerekli görür de  faizleri ,50-’ye çıkarmak isterse yeni toplantı yapar mı? PPK’yı mı bekler?

İkisini de yapmasına gerek yok. Piyasadaki para miktarını azaltarak oranların ’dan ,50’a yükselmesini sağlayabilir. Gerekli görürse fonlamasını arttırarak tekrar ’lara çekebilir.

Koridorun alt bandı %8’in ne önemi var?

Şu aşamada bir önemi yok gibi duruyor, ama çeşitli nedenlerle geçici olarak likiditenin yüksek olduğu günler olursa, faizler %8’in altına gelemeyecektir.

Kur, faiz kararından önceki aynı seviyelere geldi, faiz kararı boşa mı gitti?

Olağanüstü toplantı açıklandığında ABD doları 2,37-2,38 seviyelerinde, TL sepet 2,83 seviyesinde bulunuyordu. Sırf toplantı kararı bile casino kuru 10 figür aşağı getirdi. Bu nedenle kur için faiz kararından önceki seviyede diyemeyiz. Diğer yandan kur üzerinde sadece TCMB faizleri değil, global ve siyasi gelişmeler de etkili oluyor. Sağlıklı bir değerlendirme yapabilmek için bu faiz kararı olmasaydı kur nerede olurdu ona bakmak lazım; ayrıca hedeflenen salt kur seviyesi değil, TCMB’nin faiz aksiyonu almayacağı düşüncesiyle yaşanan spekülatif atakları kesmek oldu. Kur bundan sonra da yükselebilir, TCMB parayı sıkılaştırabilir hatta kotasyonları tekrar yükseltebilir, ancak kur seviyesi kadar volatiliteye de dikkat edecektir.

Faizler yukarı gelince enflasyonda yukarı mı gelir?

Hayır. 2000 öncesi endeksleme yüksekti, iç borç yüksekti ve borcun piyasaya giren faizi, para arzı yaratarak enflasyon oluşturuyordu. Faizler devalüasyon beklentisi kadar oluştuğu için, enflasyonda yüksek geçişkenlik nedeniyle (kur artışının fiyatlara etkisi) devalüasyon kadar (ve dolayısıyla faizlere paralel) arttığı için böyle bir kanı oluşmuş olabilir. Oysa 2008 krizi ve sonrası ekonomi sayfalarına bakarsak batılı ülkelerin enflasyon yaratmak için faiz düşürdüğünü, enflasyonu kontrol altına almak için de faiz arttırdığını görürüz.

Küçük yatırımcıya ne önerirsiniz?

Enflasyona ve faizlere endeksli değişken getirili kıymetleri öneririz. Uzun vadeli yatırım öneririz. Spekülasyondan uzak durmasını öneririz.

Küçük spekülatöre ne önerirsiniz?

2014 için de volatilite yılı olacak derken bu kadarını beklemiyorduk, volatilite yüksek olmaya devam edecektir ancak bu ulaştığı noktadan biraz gerileyebilir. Yine de spekülatif kazanç imkanları bolca olacaktır, stop loss’lara sadık kalmasını öneririz. 

Yasin Demir

Müdür | Hazine ve SGMK

Bu yazı Hazine ve Portföy Yönetimi kategorisine gönderilmiş ve , , , , , , , , , , ile etiketlenmiş. Kalıcı bağlantıyı yer imlerinize ekleyin.

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir