Bitcoin ve Diğerleri

12 Temmuz günü Yellen’ın arkasında aşağıda gördüğünüz pankart açılınca kısa bir update geçmek istedim. Dijital para birimleri ile ilgili genel bir yazıyı blogda paylaşmıştım.

 Eğer “sektörü” yakından takip ediyorsanız çok sert hareketler yaşandığını görmüşsünüzdür. Bitcoin 3000’den 2200’e gerilerken Ether 400 dolardan 200 doların altına (aşağıdaki grafik), Ripple 41 centten 19 cente ,Litecoin’de 54 doalrdan 44’lere geriledi.

Kısacası genel bir satış gördük ancak bazı birimler daha az diğerleri daha fazla etkilendi. Elbette dolara rakip olacak lanse edebileceğimiz herhangi bir para biriminin bu kadar büyük volatiliteye sahip olması kabul edilemez. Sağlıklı bir yükselişte de bu durum söz konusu olmaz. Ancak gerek var olan balon (herkesin fikir sahibi olsun olmasın bahsettiği bir konu) gerekse fikir henüz emekleme çağında olması nedeni ile bu kabul edilebilir bir durum.

Balon açıklamasını bir kenara alarak bu sert hareketlerin nedenlerini 2 temel gelişme ile açıklayabiliriz. 1. Dinamik daha önceki mailimde bahsettiğim 1 Ağustos tarihinin yaklaşıyor olması. Bu tarih Bitcoin’i doğrudan ilgilendiren bir tarih. Şayet son zamanlarda Bitcoin ile herhangi bir işlem yaptınız ve bunu diğer birimlerle karşılaştırdınız ise görece daha uzun süre aldığını görmüş olmalısınız. Satoshi (kurucu babası) Bitcoin bloklarına 1 MB limiti koyarak kötü niyetli kullanıcıların yapay ve çok büyük bloklar yaratmasının önüne geçmişti. Ancak zaman içinde Bitcoin networkünde artan hacim neticesinde bloklar düzenli olarak 1 MB tavanına çarpmaya başladı. İşte gördüğünüz gecikmenin anlaşılır temel nedeni bu.

Benden çok daha zeki bir grup insan bu yavaşlığın Bitcoin işlem yapısından kaynaklandığını görerek  (daha derin araştırmak isteyenler (scriptSigs ve scriptPubKeys kavramlarını incelesin)  bir çözüm önerdi. SegWit ( Segregated Witness adından da anlaşılacağı üzere “imzayı” dışarıya alıyor ve yer açıyor), Bitcoin Core adı verilen bu çözüm blok büyüklüğünü değiştirmese de daha fazla işlemin bir bloka sığdırılmasını sağladığı gibi bazı işlemleri zincir dışında (ücretsiz) gerçekleştirip daha sonra sonuçları blockchain’e monte ediyor. Ancak Bitcoin dünyasında 3 grup var . Madenciler, merkezleri Çin (linkte) , yazılımcılar , merkezleri ağırlıklı ABD, ve standart kullanıcılar/traderlar. Sorunun çözüm yöntemi hakkında 1 ve 2 nolu gruplar arasında anlaşmazlık var. Madenciler SegWit’e karşı Bitcoin Unlimited modelini öneriyor. Yani kabaca blokların gerektiğinde kendileri tarafından büyütülmesi. Ve uzlaşma olmazsa 1 Ağustos (aslında 21 Temmuz da kritik bir tarih) itibarı ile aynı ağaç gövdesinde 2 farklı Bitcoin dalı oluşabilir (hard fork senasyosu adı veriliyor). Hangi grubun başarılı olacağı 21 Temmuzdan itibaren daha netleşecek ve görünen o ki madenciler yavaş yavaş BU etrafında kenetleniyor. İlk iki grubun benden çok daha zeki olduğu kesin. 3. grubun da öyle olduğundan şüpheleniyorum ama asıl önemli olan bu grup konuya vakıf olmadığından ilk iki grup arasında çıkması muhtemel kavga nedeni ile tam bir fiyatlama yapamıyor. Şayet bir “çatal/fork” oluşursa “bizim” Bitcoinlerimiz her iki blockchain üzerinde de “yaşıyor” olacak. Yani teoride aslında fiyatlarda bir gerileme olmazsa net varlığımızda *2 etkisi göreceğiz. Ancak asıl senaryo bir zincirin galip gelerek tek başına kalması. Daha basit ve tercih edilen bir senaryo ise tarafların anlaşarak tek yol üzerinden devam etmesi. Örneğin daha orta yolcu bir öneri de SegWit*2  adı ile gündeme geldi.

Ether’de ise durum biraz daha farklı. Önce Vitalik’in kaza geçirip öldüğü haberi satış getirdi. Ancak gerçek satış son haftalarda giderek büyüyen ICO’lar (initial coin offering, bnz önceki mail) kaynaklı. Tıpkı ticareti kendi para birimi üzerinden gerçekleştiren 2 ülkenin daha sonra elinde kalan diğer ülkenin parasını dolara çevirmek zorunda kalması gibi bu ICO’lar neticesinde elde edilen Ether de bir noktada gerçek dünya para birimine dönmek zorunda kalıyor. Zira avukatlar, mimarlar, hatta şirketin çalışanları bile hala önce dolar talep ediyor. Dolayısı ile önce ICO’lar nedeni ile yükselen Ether talebi daha sonra Ether arzına dönüşüyor ve satış geliyor.

Dolayısı ile biraz daha sürecek bir satış piyasası içindeyiz. Her durumda dünyadaki tüm altının değeri yaklaşık 8 trilyon dolar, bono piyasası ise 200 trilyon dolar civarında. Bu paranın çok az bir kısmı bile hayatta kalmayı başaran dijital para birimine gittiğinde fiyatları şu anda olan seviyelerden çok daha yukarıya çekecektir.

Konunun özeti aslında bu ancak daha sonra sadece teknik kısımları ile ilgili bir yazı da paylaşmaya çalışacağım. Her türlü hatanın kaynağı benim.

Şant Manukyan

Müdür | Uluslararası Piyasalar Hisse Senedi ve Türev

Şant Manukyan hakkında

İstanbul Üniversitesi İngilizce İşletme bölümünde lisans eğitimi alan Şant Manukyan, yüksek lisans programını da Cornell Üniversitesi MBA dalında tamamladı. 2002 yılında İş Yatırım Uluslararası Piyasalar bölümünde göreve başlamış, 2007 yılında Uluslararası Piyasalar Müdür Yardımcısı görevine getirilmiştir. Global Stratejist olan Şant Manukyan, Kasım 2012 itibariyle de Uluslararası Piyasalar Müdürü konumunda görevine devam etmektedir. Global ekonomik durumun yatırımcılara yansıtılarak yabancı hisse senedi, foreks ve emtia stratejilerinin belirlenmesinden ve bu stratejilere yönelik yatırımcı tavsiyeleri oluşturulmasından sorumludur.
Bu yazı Uluslararası Piyasalar kategorisine gönderilmiş. Kalıcı bağlantıyı yer imlerinize ekleyin.

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir