Sıfır Faiz Politikası ve Elbisenin Rengi: Mavi mi Sarı mı?

Ekran Resmi 2015-03-01 17.14.53

Son 2 günde bildiğiniz gibi “elbise mavi mi sarı mı” tartışması sürüyor. Vox’un bu yazısında da gördüğünüz üzere aslında renk ışık ve çevrenin etkisi ile oluşan veya algılanan bir durum. Yani gözünüzün ışıkla olan ilişkisine bağlı olarak gördüğünüz renk farklı olabilir. Benzer bir illüzyonu Ames Odaları olarak tabir edilen yapı ile de sağlayabilirsiniz.

Bu konunun finansal piyasalardaki paraleli ise fiyatlardır. Örneğin siz enflasyon farkları, sermaye akımları vs’yi çok yakından takip ediyor olabilirsiniz ancak SNB parite 1.20′dir dediğinde durum değişir. Bir süre sonra buna inanırsınız. Ama gerçekte en önemli etken belki de faizlerdir. Kıyafet örneğinde olduğu gibi faizin olması gerekenden daha yüksek/düşük olması durumunda “göz-ışık-beyin” ilişkisi çarpılabilir. Bunun en yakın örneğiniz 2004-2007 ABD’de gördük. Çin’de görmeye devam ediyoruz. Yine ABD ve Avrupa’da da yaşıyor olmamız mümkün. Faiz dış müdahale ile aşırı düşük (yüksek) olduğundan hangi kredi geri dönmeyecek, hangi ülkenin default etmesi gerek anlamak zorlaşır. Düşük kalacağına dair MB garantisi olduğundan değerlemeler anlamsız hale gelir ve ucuz/pahalı, riskli/risksiz ilişkisi flulaşır. S&P’ye tarihi metriklerle bakmak para kazandırmaz aksine kaybettirebilir. Elindeki rezerve negatif faiz ödemek istemeyen bir banka (bankacılık sistemi değil) kredi vermemesi gereken bir şirkete/projeye veya tüketiciye kredi vermeyi tercih eder hale gelebilir. Bir nevi Minsky döngüsü.

Konut balonunda olduğu gibi tüketiciler de gerilerinin faiz ödemelerini karışlamaya yeteceğine inandığında olması gerekenden daha büyük kredilerin altına girebilir. Veya Çin’deki bir demir cevheri üreticisi karsız operasyonunu krediye erişimi sürdüğü için sürdürmekte ısrar edebilir. Bir banka geri dönmeyecek krediyi bilançosunda tutarak sermaye rasyoları nedeni ile yeni kredileri kaçırabilir. Şirket değerlemeleri tarihi ortalamaların çok üzerine çıkabilir. Bir Avrupa tahvil getirisi ABD Tahvilinden daha düşük seviyelerde uzun süre kalabilir. Ancak bu ışığın (MB’lerin belirlediği faiz) bir oyunudur. Ta ki…

FED elbette bu durumun farkında ancak gerçeği hemen söylerse 1994 yaşanabilir. Yavaş yavaş söylemeye çalışıyor, piyasa ise sadece tek renk olduğundan o kadar emin ki…

Şant Manukyan

Müdür | Uluslararası Piyasalar Hisse Senetleri ve Türev

mail rapor altı TEFAS

Uluslararası Piyasalar kategorisine gönderildi | , , , , , , , , ile etiketlendi | Yorum bırakın

Beyler Adam Oyun Teorisyeni

Beyler Adam Oyun Teorisyeni

Ek süre tanınacak, hayır tanınmayacak haberleri arasında nihayet olağanüstü toplantı gününe geldik. Bugün sergilenecek dramanın aktörlerini kısaca tanıyalım:

Yanis Varoufakis: Yunanistan finans bakanı. CV’sinde de göreceğiniz üzere (çok az insanın bakmış olması ilginç) kendisi tam anlamı ile bir game theory/oyun teorisi uzmanı. Attığı adımları, konuştuğu kelimeleri tartarsanız buna ya da kaybedecek bir şeyi olmayan adam rolüne yormanız gerek…

Wolfgang Schaeuble: Babası vergi danışmanı, doktora tezi kamu muhasebesi üzerine, her secimde partinin listesinden değil doğrudan kazanarak meclise giriyor. 1990 yılında iki Almanya’nın birleşmesi görüşmelerinde Federal Almanya’yı temsil ediyordu yani tecrübeli. Her konuda yaklaşımı net, ör Alman vatandaşlığı tartışılırken “Entegrasyona evet çifte vatandaşlığa hayır” diyordu.

Angela Merkel : Avrupa’daki tek gerçek lideri ve Avrupa Birliğinin de facto lideri. 2012 yılında Yunanistan’ı EB’den atmak için kararlı olduğunu ancak “birliği dağıtan şansölye olarak anılmak istemezsiniz” baskısı altında vaz geçtiğini çok farklı insanlardan dinledim.

Oyun teorisi “zeki ve rasyonel karar vericiler” (özellikle tırnak içine aldım) arasında çatışma ve uzlaşma üzerine matematiksel modelleri incelenmesidir Roger B. Myerson

Oyun Teorisi’nin çeşitli özellikleri şu anda karşımızda. Ama önce 2012’yi hatırlayalım. Yine Yunanistan’ın diğer ülkelerden farklı olduğu ve batması gerektiği konuşuluyordu. Ancak hem Alman bankalarının pozisyonları hem de diğer ülkelere sıçrayacağı korkuları neticesinde Merkel Schaeubleyi bloke ederek ECB’nin OMT’yi açıklamasına izin verdi. Tüm çevre ülkelerinde getiriler hızla çakıldı, Yunan tahvilleri yeniden düzenlendi.

Oyun Cooperative mi değil mi? EB ve bailout kuralları oyuncuları bağlıyor mu? Oyun Zero sum game mi değil mi? Nette kayıp kazanç sıfıra mı eşit olacak yoksa taraflardan birisi daha mı fazla kaybedecek? (ilk yarım saatte poker masasındaki kazı tespit edemiyorsan o sensin). Oyuncular simultane mi sıralı mı hareket ediyor? (açıklamalara bakalım). Çoklu oyuncu mu var? Sadece EB üye ülkelerini konuşmuyoruz. Podemos, 5 Yıldız hareketi gibi ana muhalefette bulunan partiler de ortaya çıkabilecek bir krizde sistemi silkelemek için hazır bekliyor.

ECB Yunan bankalarının fonlamasını tamamen ELA’ya aktararak Yunanistan’a şah çekti. Yunanistan’ın istediği ise kendisi sıkıştığında Portekiz, İspanya ve Italya tahvillerinde de yükseliş yaratabilmek. Bu nedenle ısrarla Yunanistan-Euro Bölgesi bağını kuruyorlar. Almanlar ise “bu kez” ısrarla bu bağın kuvvetli olmadığının altını çiziyor.

Fiyatlamalarda neredeyiz?:

  • Yunan tahvil getirileri QE açıklaması çok daha üzerinde. Yani kriz fiyatlanıyor
  • İspanyol tahvilleri QE açıklamasının üzerinde ancak öncesinin altında seyrediyor.
  • Yunan borsası YTD yatay İtalya,İspanya ve Portekizde net yükselişler var
  • Euro 1.13’te tutunuyor.

Denge her zaman optimum olmayabilir,hatta iyi bile olmayabilir.Bu belki de oyun teorisinin en önemli buluşudur. Ivar Ekeland

 1-Bu durumda piyasa :

Ya:

  • 2012’de olmadığımıza ve daha sağlam bir yapının varlığına inanıyor ve QE’nin olası bir Yunanistan çıkışında diğer tahvilleri tutacağına inanıyor.

Ya da:

  • 2012’de olduğumuza ve Merkel’in bir kez daha geri adım atacağına ve kriz çıkmayacağına inanıyor.

2-Bu durumda Merkel:

Ya:

  • 1A’ya konumunda: Duruşunu koruyacak ve Yunanistan’ın geri adım atmasını bekleyecek veya Yunanistan’ı oyundan atacak

Ya da:

  • 1B’ye inanıyor: Geri adım atarak 2012 ve QE’den sonra bir kez daha Almanya’nın istemediği bir operasyona izin verir durumuna düşecek. Schaeuble açığa düşecek ve ülkedeki politik tansiyon artacak.

Parti destek.

Yanis Varoufakis ise:

Ya:

  • 1B’de olduğumuzdan: Almanların geri adım atabileceğine inanıyor.

Ya da:

  • 1A’da olduğumuzu biliyor ama: Desperado durumunda

Veya;

  • Strateji falan yok bildiğimiz blöf yapıyor ve son noktada geri adım atacak

Bir karar ağacı oluştursak en kötü alternatif “Merkel’in geri adım atmaya niyeti olmadığı bir ortamda/ Syriza’nın da blöf yapmadığı bir dalda piyasaların kriz çıkmayacağına inandığı bir fiyatlamada; Yunanistan çıkışının ciddi bir bulaşıcılık etkisi yaratması ile karşı karşıya kalması olurdu…

Krizler beklediğinizden çok daha geç yaşanır ve beklediğinizden çok daha hızlı gerçekleşir. Rudi Dornbusch  

Şant Manukyan

Müdür | Uluslararası Piyasalar Hisse Senetleri ve Türev

mail rapor altı TEFAS

Uluslararası Piyasalar kategorisine gönderildi | , , , ile etiketlendi | Yorum bırakın

Para: Varlığı bir dert yokluğu yara

6881494634_7ae0ae1168_zAslında bu uzun süredir yazmayı düşündüğüm bir konu ancak Danimarka’nın bono ihraç etmeyi durdurması tetikleyici oldu. Ülke 2015 yılı için 11.4 bn dolarlık ihraç planlamıştı ve banka fiskal durumun iyi olması nedeni ile bu kararı alabileceğini söyledi. Ancak bir an için durumun bu olmadığını var sayalım. Yazacağım her şey zaten 2008′den bu yana (daha önce de kavramlar vardı elbette ama hız kazandı) çok ateşli şekilde tartışılan konular. Google’a MMT veya Chartalism, Metallism vs. yazarsanız aşağıda yazdıklarımın alıntı olduğunu göreceksiniz. Bu nedenle tek tek tüm kaynakları belirtmeyeceğim. Ayrıca Warren Mosler’da tanıştığım ve bu konularda zaman zaman tartışma fırsatı bulduğum birisidir. Kısacası yazdığım her şey daha önceden yazılmıştır, ben sadece tartışma ufkumuzu genişletmek için özetliyorum.

Okumaya devam et

Uluslararası Piyasalar kategorisine gönderildi | , , , , , , ile etiketlendi | Yorum bırakın

Petrol: Siyah-Beyaz ve Gri

petrol siyah beyaz gri

Petrol fiyatlarında yaşanan hareket ister sadece grafiklere bakarak işlem yapan bir trader olsun isterse uzun vadeli tahminler yürütmek için modeller kuran bir ekonomist olsun herkes açısından büyük önem taşıyor. Önce hareketin sebebini belirlemeye çalışalım. 

Okumaya devam et

Uluslararası Piyasalar kategorisine gönderildi | , , , , ile etiketlendi | Yorum bırakın

Ateşten gömlek

Almanya ve Japonya’da kısa vadeli faizlerin eksiye düştüğü Amerika’da sıfıratesten gomlek sınırına dayandığı küresel konjonktürde Merkez Bankası’nın üzerindeki faiz indir baskısı arttı. Devletin en üst makamlarının da katıldığı eleştirilerin dozu ifrata kaçmış durumda.

Ekonomi sayfalarında öne çıkan “faiz indiriminin önünde durmak suça alet olmaktır”, “faiz indirimi en az iki puan olmalıdır”, “indirmiyorum derse hakem değişir” gibi manşetler durumun vahametini ortaya koyuyor.

Haftaya toplanacak Para Politikası Kurulu üzerindeki mahalle baskısı “karşı koyulamaz boyutlara” yükselmiş durumda. Para Politikası Kurulu üyeleri Salı günkü toplantıya ateşten gömlek giyerek çıkacaklar. Piyasa tahmincilerinin yarıya yakını hafta içinde yaşanan gelişmelerden sonra faiz indirimi beklemeye başladı.

Okumaya devam et

Araştırma kategorisine gönderildi | , , , , , , , ile etiketlendi | Yorum bırakın